geç dönem fiyat artışı neye bağlı:
Bursa'nın Gürsu ilçesi, Türkiye'nin şeftali ve nektarin üretim merkezlerinden biri olarak bu yıl geç dönem nektarin sayesinde beklenmedik bir gelir artışı gördü. Yaz aylarında tarlada kilogram başına 10 liraya kadar gerileyen fiyatlar, piyasada ürün azalması ve geçici cinslerin devreye girmesiyle yeniden yükselerek 30-40 lira bandına ulaştı.
Temmuz ve ağustos aylarındaki eşzamanlı olgunlaşma, ihracatın zayıf kalması ve piyasadaki fazla arz nedeniyle fiyatların çakılmasına yol açmış; bazı çiftçiler ağaçlarını kesmeye varan kararlar almak zorunda kalmıştı. Ancak sezon ilerledikçe tarladaki ürünün tükenmesi ve geç dönem çeşitlerin piyasaya girmesi arz-talep dengesini değiştirerek fiyatları üçe katladı.
üretim ve ihracat dinamikleri:
Bu yıl Türkiye genelinde şeftali üretiminin %88 artışla 835 bin ton, nektarin üretiminin ise %107 artışla 414 bin ton seviyelerine ulaşması bekleniyor. Geçici nektarin çeşitleri, soğuk hava depolarında yaklaşık iki ay bozulmadan dayanabildikleri için özellikle Rusya, Azerbaycan, Balkanlar ve Orta Asya pazarlarına ihraç ediliyor; bu da geç dönem ürünün değerini artırıyor.
çiftçilerin değerlendirmesi:
Gürsu Ziraat Odası Meclis Üyesi Mehmet Yıldırım piyasadaki değişimi şöyle anlattı: "Yaz döneminde ürün boldu. İhracat olmadığı için mal tüccarın elinde kaldı ve piyasayı düşürdü. Şimdi tarlada ürün bitti, geçici cinsler piyasayı hareketlendirdi. 10 liraya kadar düşen nektarin dalında 30-40 liralara çıktı. Geç dönem üreticisi orta dönem üreticisine göre daha şanslı çünkü piyasada nektarin kalmadı. Dalında 30 liradan verdik, hasadını tüccar yapıyor. İşçilik ve girdi maliyetleri geçen yıla göre çok yükseldiği için bu fiyatlar aslında maliyeti ancak karşılıyor ama yine de 10 liraya kıyasla iyi bir seviyedeyiz."
Çiftçi İsmet Yıldırım da durumu, "Ağustos ayında tüm çeşitler aynı anda olgunlaşınca fiyatlar adeta çakıldı ve orta dönem üreticimiz çok üzüldü. Şu anda son döneme yakın geçici cinslerin hasadını yapıyoruz. Piyasada ürün azaldığı için geç dönem nektarin hem üreticiyi hem de tüccarı memnun etti. Bu cinslerin yurt dışı pazar değeri ve dayanıklılığı yüksek olduğu için fiyatlar yükselişe geçti" sözleriyle özetledi.
Üreticiler için bu artış, temelde rahatlama sağlasa da artan işçilik ve girdi maliyetleri nedeniyle fiyatların gerçek kârlılığı sınırlı kalıyor. Yine de geçen yazki dip fiyatlarla kıyaslandığında geç dönem ürün, birçok üretici için yüz güldürücü oldu.
TÜRKİYE'NİN ŞEFTALİ VE NEKTARİN ÜRETİMİNDE ÖNDE GELEN MERKEZLERİNDEN BURSA'NIN GÜRSU İLÇESİNDE, GEÇ DÖNEM NEKTARİN TARLADA KİLOSU 30-40 LİRADAN ALICI BULARAK ÜRETİCİNİN YÜZÜNÜ GÜLDÜRDÜ.
