Gebelikte RSV aşısı, yenidoğanları 4–6 ay korumayı hedefliyor
Yenidoğan döneminde görülen ağır solunum yolu enfeksiyonlarının önemli bir kısmı RSV (Respiratuvar Sinsityal Virüs) nedeniyle oluşuyor. Medicana Sağlık Grubu Göğüs Hastalıkları Bölümü’nden Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık, gebelikte geliştirilen RSV aşısının bebeği anne karnındayken korumayı amaçlayan yeni bir yaklaşım sunduğunu belirtiyor.
RSV ve yenidoğan riski
RSV, bebeklerde alt solunum yollarını tutarak bronşiolit ve pnömoniye yol açabiliyor. Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık, özellikle ilk 6 ay içinde enfeksiyonun ağır seyredebildiğini; solunum sıkıntısı, apne atakları ve hastaneye yatış gereksiniminin sık görüldüğünü vurguluyor. Prematüre bebekler ile kalp ve akciğer hastalığı bulunan bebeklerin en yüksek risk grubunda yer aldığı belirtiliyor.
Gebelikte aşı nasıl koruyor?
Gebelikte uygulanan RSV aşısı ile anne adayında oluşan RSV'ye özgü IgG antikorları, plasenta yoluyla bebeğe geçiyor ve bebek doğar doğmaz pasif bağışıklık kazanıyor. Bu pasif bağışıklığın doğumdan sonra yaklaşık 4–6 ay kadar sürdüğü, bunun da RSV enfeksiyonlarının en sık ve en ağır görüldüğü döneme karşı kritik koruma sağladığı açıklanıyor. Bu stratejinin tetanoz ve grip aşılarında uzun yıllardır başarıyla kullanıldığına dikkat çekiliyor.
Kime öneriliyor ve uygulama zamanı
Uzm. Dr. Merda Erdemir Işık, yapılan geniş kapsamlı klinik çalışmalarda gebeliğin 32–36’ncı haftaları arasında uygulanan aşının yenidoğanlarda RSV’ye bağlı alt solunum yolu enfeksiyonlarını, hastane ve yoğun bakım yatış oranlarını anlamlı şekilde azalttığını aktarıyor. Mevcut bilimsel veriler anne ve bebek açısından ciddi bir güvenlik sorunu göstermiyor. Özellikle erken doğan bebeklerde bile gebelikteki aşı sayesinde yeni doğanın belirli düzeyde koruyucu antikorla dünyaya gelmesi, ağır enfeksiyon riskini azaltmada avantaj sağlıyor.
Güvenlik, önceki enfeksiyon ve uygulama notları
RSV geçirilmesinin kalıcı ve güçlü bir bağışıklık sağlamadığı vurgulanarak, daha önce RSV geçirmiş anne adaylarında da aşılama öneriliyor. Anne adaylarının sık yönelttiği; aşıın bebeğe zarar verip vermeyeceği, doğumdan sonra yapılmasının yeterli olup olmadığı ve daha önce enfeksiyon geçirmiş kişilerin gereksinimi gibi sorulara ilişkin mevcut verilerin, gebelikte yapılan aşının bebeği korumada en etkili yöntem olduğunu gösterdiği ifade ediliyor. Ayrıca RSV aşısı, grip ve Covid-19 aşılarıyla aynı dönemde, farklı enjeksiyon bölgelerinden uygulanabiliyor.
Türkiye’de RSV aşısının rutin gebelik aşı takvimine girişiyle ilgili sürecin devam ettiği, anne adaylarının bireysel durumları ve risk faktörleri doğrultusunda kadın doğum ve göğüs hastalıkları uzmanlarına danışarak güncel önerileri takip etmelerinin önem taşıdığı belirtiliyor. Sonuç olarak, gebelikte RSV aşısı yenidoğanları hayatlarının en savunmasız döneminde ciddi solunum yolu enfeksiyonlarından korumayı amaçlayan, bilimsel temeli güçlü ve umut verici bir uygulama olarak öne çıkıyor.
MEDİCANA SAĞLIK GRUBU GÖĞÜS HASTALIKLARI BÖLÜMÜ’NDEN UZM. DR. MERDA ERDEMİR IŞIK
