Eşit ücret tartışması HAK-İŞ gündeminde kalıcılaşıyor
HAK-İŞ Genel Başkanı Mahmut Arslan, 18 Eylül Uluslararası Eşit Ücret Günü kapsamında konfederasyonun Kadın Komitesi tarafından düzenlenen "Kayıt Dışılık, Sendikasızlık = Ücret Uçurumu" programında konuştu. Programda kayıt dışı istihdam ve sendikasızlığın ücretler, sosyal güvenlik, iş güvencesi ve çalışanların hak arama imkânları üzerindeki etkileri ele alındı.
ILO işbirliğinin önemi:
Arslan konuşmasında ILO Türkiye Direktörü Yasser Ahmed Hassan ve etkinliğe katılan herkese teşekkür etti. ILO sözleşmelerinin Türkiye tarafından onaylanmasının ve uygulanmasının önemine vurgu yapan Arslan, "ILO’nun misyonu bizim misyonumuz" diyerek uluslararası normların çalışma hayatını keyfî uygulamalardan koruyan en güçlü başlıklardan biri olduğunu söyledi.
Arslan, ILO’nun kayıt dışılık, sendikal yoksunluk ve çalışma hayatındaki krizlere ilişkin yaklaşımını değerli bulduklarını belirtti ve örgütün Türkiye’de bulunmasının endüstri ilişkilerine katkısını vurguladı.
18 Eylül'ün kapsamı ve eşit ücret verileri:
Arslan, 18 Eylül’ün HAK-İŞ’in diğer önemli etkinlikleriyle birlikte ele alınacağını söyleyerek, "18 Eylül’ü diğer 8 Mart, 1 Mayıs ve benzeri etkinliklerimizin bir parçası olarak uluslararası eşit ücret gününü de her yıl daha geniş kapsamlı şekilde tartışmaya, konuşmaya ve bugünü anlamına uygun şekilde yürütmeye devam edeceğiz" ifadelerini kullandı. Arslan, eşit iş-eşit ücret konusuna ilişkin uluslararası çalışmaları takip ettiklerini aktardı.
Sunulan verilere göre ücretli çalışanlar arasında kadın lehine olmayan farkın yüzde 20 olduğu belirtilirken, Türkiye’de kayıtlı çalışanlar arasında kadın ve erkek arasındaki ücret farkının yüzde 11,5, tüm çalışanlar dikkate alındığında ise bu oranın yüzde 15 seviyesinde olduğu aktarıldı. Arslan, temel sorunun kayıt dışı istihdam olduğunu ve burada ücret makasının daha da açıldığını vurguladı.
Arslan ayrıca sendikaların işletmeleri tahrip eden değil, işletmelerin geleceğini güvence altına alan yapılar olduğunu vurgulayarak ücret eşitsizliği, kayıt dışılık ve sendikalaşma sorunlarının çözümü için sendikal mücadelenin güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Orta Vadeli Program değerlendirmesi:
Arslan, Orta Vadeli Program (OVP) değerlendirmesinde vergi ve emeklilik başlıklarının çalışanlar açısından kritik olduğunu belirtti. OVP’de vergi gelirlerinin artırılmasının hedeflendiğini, doğrudan vergilerin bütçe içindeki oranının yükseltilmek istendiğini ancak vergi sistemiyle ilgili somut düzenlemelerin görünmediğini aktardı. Arslan, "Çalışanların vergi vermesine itiraz etmiyoruz, adaletli bir vergi sistemi istiyoruz" diyerek vergide hakkaniyet kriterlerinin uygulanması gerektiğini söyledi.
Vergi adaletinin temelinin "çok kazanan çok verir, az kazanan az verir" yaklaşımı olduğunu belirten Arslan, vergilemenin gelirleri orantısız düşürmemesi gerektiğine dikkat çekti.
Ekonomik ve sosyal göstergelerdeki değişimler:
Arslan, 2023’ten bu yana ekonomik ve sosyal göstergelerde ilk kez olumlu bir tablo görüldüğünü belirtti. Buna göre devletin sosyal harcamalarının 2023’teki yaklaşık yüzde 10 seviyesinden 2025’te yaklaşık yüzde 12 düzeyine yükseldiğini, istihdam gelirlerinin payının ise daha önce yüzde 32 iken yaklaşık yüzde 37 düzeyine çıktığını söyledi.
Gelir grupları arasındaki mesafenin de ilk kez 2025’te yüzde 7,9’dan yüzde 7,5’e gerilediğine dikkat çeken Arslan, bunun alt gelir gruplarında kısmi bir iyileşmeye işaret ettiğini dile getirdi.
Arslan, OVP hazırlık sürecinde işverenler ve çeşitli kesimlerle görüşmeler yapıldığını, ancak çalışan temsilcilerinin yeterince dikkate alınmadığını belirterek sendikalaşma oranının yaklaşık %14 olmasının bu eksiklikte etkili olduğunu söyledi.
Kayıt dışıyla mücadele ve saha çalışmaları:
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile yürütülen kayıt dışı istihdamla mücadele çalışmalarına teşekkür eden Arslan, özellikle ev işçileriyle yürütülen çalışmalara dikkat çekti. Antalya’da gerçekleştirilen çalıştayda tüm sosyal tarafların bir araya getirildiğini ve üye sayılarını artırmak için saha çalışmaları yürüttüklerini aktardı.
Arslan, Hizmet-İş Sendikası’nın örgütlenme başarısına değinerek hizmet-işin üye sayısının 150 bini geçtiğini ve bu sayının ağırlıklı olarak kadınlardan oluştuğunu belirtti. Arslan, ev işçilerinin örgütlenmesinin saha çalışması gerektirdiğini ve örgütlenme çabalarının otobüs duraklarından sosyal dayanışma vakıflarına kadar sürdüğünü ifade etti.
Konuşmasının sonunda Arslan, ILO Türkiye Direktörü Yasser Ahmed Hassan’a bir hediye takdim etti. Program, konuşmaların ardından panel bölümüyle devam etti.
HAK İŞÇİ SENDİKALARI KONFEDERASYONU (HAK-İŞ) GENEL BAŞKANI MAHMUT ARSLAN, 18 EYLÜL ULUSLARARASI EŞİT ÜCRET GÜNÜ DOLAYISIYLA KONFEDERASYONU TARAFINDAN DÜZENLENEN PROGRAMDA "18 EYLÜL’Ü HER YIL DAHA GENİŞ KAPSAMLI ŞEKİLDE KONUŞMAYA DEVAM EDECEĞİZ" DEDİ.
