Giresun'da bir zanaatın izleri
Bir zamanlar gündelik yaşamın temel aydınlatma aracıyken bugün daha çok dekorasyonun parçası haline gelen mum, Giresun'da 71 yıldan fazla birikimiyle Yaşar Çakır tarafından yaşatılıyor. Kerasus Altın Mum adıyla yaklaşık 20 yıldır dekoratif ve bakkal/şamdan mumları üreten Çakır, atölyesinde el emeğiyle sürdürülen üretimin dönüşümünü anlatıyor.
Mumun yeni rolleri:
Elektrik ve modern aydınlatma çözümleri mumu günlük bir gereç olmaktan çıkarmış olsa da, ürün bugün evlere sıcaklık, estetik ve nostalji katmak için tercih ediliyor. Çakır, üretimde aromatik çeşitlerin ve dekoratif formların öne çıktığını; yemek masalarında, aromaterapide, sivrisinek kovucu uygulamalarda ve sigara kokusunu azaltma amaçlı ürünlerde talep görüldüğünü belirtiyor. İnsanların mumdan artık yalnızca ışık için değil, atmosfer yaratmak için faydalandığını vurguluyor.
Atölyede üretilen modeller el yapımı olduğu için sınırlı sayıda ve farklı yüzeylerle sunuluyor; bu da dekoratif pazarın taleplerine yanıt veriyor. Çakır, üretimi değişen ihtiyaçlara göre şekillendirdiğini ve aromatik ürünlerin ilgi gördüğünü ifade ediyor.
Olağanüstü dönemlerde yeniden vazgeçilmez:
Geçmişte elektriğin ulaşmadığı köylerde ve uzun kış gecelerinde mumun vazgeçilmez olduğunu hatırlatan Çakır, günümüzde savaş ve afet bölgelerinde elektrik kesintileri yaşandığında muma duyulan ihtiyacın tekrar öne çıktığını anlatıyor. Deprem bölgesine gönderdiği "yarım kamyona yakın mum" örneği, bu tür dönemlerde el yapımı üretimin önemini gösteriyor.
Çakır, bölgesel ihtiyaçların ve kriz dönemlerinin mum üretimine talep sunduğunu, ancak bunun düzenli ve sürdürülebilir bir pazar oluşturabilmesi için iyi bir pazarlama ve taze bir enerji gerektiğini söylüyor.
Bölgedeki tek üretici ve gelecek arayışı:
Karadeniz ve Doğu Anadolu bölgelerinde bu işi yapan başka bir imalatçı olmadığını belirten Çakır, mesleğin sürdürülebilirliği için genç nesillere ihtiyaç olduğunu vurguluyor. Eskisi kadar geniş olmasa da pazarın varlığını koruduğunu, ancak kendi yaşı nedeniyle üretimi hobi seviyesine indirdiğini ifade ediyor.
Yılların emeğiyle kurduğu atölyenin geleceği konusunda duygusal bir çağrı yapan Çakır, mesleğin kendisiyle sona ermesini istemediğini söylüyor: düzeneklerin hazır olduğu, bilgilerini paylaşmaya ve atölyeyi devretmeye açık olduğunu belirtiyor. "Son 50 yılın ilk ve son mumcusuyum" sözleri, hem deneyimin hem de mirasın önemine işaret ediyor.
Çakır'ın teklifinde teknoloji veya büyük sermaye gerekmiyor; istekli ve öğrenmeye açık bir kişi ya da ekip, atölyeyi devralarak bu zanaatı yaşatabilir. Atölyenin korunması, hem bölgesel kültürün bir parçasını muhafaza etmek hem de kriz anlarında ihtiyaç duyulan yerel üretimi sürdürmek açısından önem taşıyor.
Yaşar Çakır, bildiği tüm teknikleri öğretmeye hazır olduğunu ve bu el emeği zanaatın yeni kuşaklarla devam etmesini istediğini belirterek atölyeyi devretmeye veya birlikte çalışmaya açık olduğunu yineliyor.
"KERASUS ALTIN MUM" ADIYLA YAKLAŞIK 20 YILDIR DEKORATİF MUMLAR İLE BAKKAL VE ŞAMDAN MUMLARI ÜRETEN YAŞAR ÇAKIR, KARADENİZ VE DOĞU ANADOLU BÖLGELERİNDE BU İŞİ YAPAN TEK İMALATÇI OLARAK GELENEKSEL BİR ZANAATI YAŞATMAYA ÇALIŞIYOR.
