Çoruh Havzası'nda üretilen Türk somonları dünya sofralarında
Deriner Barajı merkezli tesis, su ürünleri mühendisi Eray Şeker öncülüğünde 2023'te kuruldu; ilk hasat 2024 yılında gerçekleştirildi ve şu anda üçüncü hasat sürüyor. Tesisteki somon üretiminin büyük bölümü yurt dışına ihraç ediliyor ve üretim, ilin ekonomisine döviz girdisi sağlıyor.
Tesis kuruluşu ve üretim geçmişi
Kahramanmaraş’taki 6 Şubat depremleri sonrası eşiyle birlikte Rize’ye dönen Su Ürünleri Mühendisi Eray Şeker, Artvin’deki Deriner Barajı’nda yıllık 500 ton kapasiteli bir balık üretim tesisi kurdu. Şeker, tesisin devletin baraj tahsis kurası sonucunda kendilerine çıkan alanda hayata geçirildiğini belirtiyor. "2023 yılında tesisimizi kurduk. İlk hasadımızı 2024 yılında gerçekleştirdik. Deriner Barajı’ndaki ilk hasadı yapan firma da biz olduk. Şu anda üçüncü hasadımız devam ediyor," sözleriyle üretim sürecini özetliyor.
Baraj gölü üretiminin avantajları ve gelecek hedefleri
Şeker, baraj gölü yetiştiriciliğinin deniz üretimine göre sağladığı en önemli avantajın hasat zamanında esneklik olduğunu vurguluyor: "Denizde su sıcaklığı yükseldiğinde hasat zorunlu hale geliyor. Ancak baraj gölünde böyle bir zorunluluk yok. Balık istenilen büyüklüğe ulaştığında ve piyasa şartları uygun olduğunda yılın 12 ayı hasat yapabiliyoruz."
Üretimin önündeki en büyük zorluğun bölgenin sarp arazi yapısı ve heyelan riski olduğuna dikkat çeken Şeker, bugüne dek üretim açısından sorun yaşanmadığını belirtiyor. Yatırımın en önemli hedeflerinden biri ise Artvin’de bir işleme ve paketleme tesisi kurmak: "Balığı Artvin’de üretiyoruz ancak başka illere gönderiliyor ve ihracat kayıtları orada yapılıyor. Oysa bu katma değerin Artvin’de kalmasını istiyoruz."
Türk somonunun besin değeri ve üretim modeli
Türk somonunu, içerdiği üç esansiyel aminoasit ve yüksek protein oranı bakımından sağlıklı bir hayvansal protein kaynağı olarak tanımlayan Şeker, üretimde teknoloji ve izlenebilirlik sistemlerinin kullanıldığını, bunun da "doğaya, insana ve balığa saygılı" bir yetiştiricilik modeli sağladığını belirtiyor. Bu özelliklerin, kültür şartlarında üretilen Türk somonunun yurt dışında ilgi görmesinde etkili olduğu vurgulanıyor.
Artvin'deki baraj göllerinde artan kafes balıkçılığı yatırımlarıyla birlikte kent, Türk somonu yetiştiriciliğinde dikkat çeken merkezlerden biri haline geliyor. Üretimin sürdürülebilirliği ve bölgeye bırakılacak katma değerin artırılması, önümüzdeki dönemin öncelikli gündemleri arasında yer alıyor.
KAHRAMANMARAŞ'TAKİ 6 ŞUBAT DEPREMLERİNİ YAŞAYAN SU ÜRÜNLERİ MÜHENDİSİ ERAY ŞEKER, FELAKETİN ARDINDAN EŞİYLE BİRLİKTE KARADENİZ'E DÖNEREK ARTVİN'DE YATIRIM YAPTI. DERİNER BARAJI'NDA YILLIK 500 TON KAPASİTELİ TESİSTE ÜÇÜNCÜ HASAT DÖNEMİNİ SÜRDÜREN ŞEKER, ÇORUH HAVZASI'NIN TÜRK SOMONU YETİŞTİRİCİLİĞİ İÇİN ÖNEMLİ BİR POTANSİYELE SAHİP OLDUĞUNU BELİRTEREK, HEDEFLERİNİN ARTVİN'E BALIK İŞLEME VE PAKETLEME TESİSİ KAZANDIRMAK OLDUĞUNU SÖYLEDİ.
