Ceyhan'ın stratejik yükselişi
Adana Sanayi Odası (ADASO) Başkanı Zeki Kıvanç, Türkiye ile Irak arasında imzalanan bir yıllık boru hattı anlaşmasının Ceyhan-Yumurtalık bölgesinin önemini belirgin biçimde artırdığını söyledi. Kıvanç, anlaşmanın Irak petrolünün Ceyhan üzerinden dünya piyasalarına ulaşmasının sürekliliğini güvence altına aldığını ve bunun bölgenin enerji, sanayi, lojistik ve ticaret ekseninde yeni bir döneme girmesi anlamına geldiğini vurguladı.
Mevcut kapasite, potansiyel artış ve küresel ağırlık:
Kıvanç, Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) Boru Hattı ile kurulan enerji altyapısının 13 Temmuz 2006 tarihinden bu yana bölge için bir başlangıç noktası oluşturduğunu hatırlattı. Türkiye-Irak Ham Petrol Boru Hattı üzerinden günlük 750 bin varil kapasitenin kullanılmasını sağlayan bir adım atıldığını belirten Kıvanç, hattın mevcutta günlük 1,5 milyon varil düzeyinde çalıştığını, ancak teknik ve altyapısal imkanlarla bunun 2,5 milyon varile çıkarılabileceğini söyledi.
Dünya günlük petrol ihtiyacının yaklaşık 103 milyon varil olduğunu hatırlatan Kıvanç, mevcut 1,5 milyon varilin küresel ihtiyacın yaklaşık yüzde 1,5'ine, 2,5 milyon varilin ise Ceyhan'ın küresel ticaretteki ağırlığını daha da artıracağına işaret etti.
Ceyhan-Yumurtalık'ta birleşen kapasiteler:
BTC hattından Ceyhan'a günlük yaklaşık 550-600 bin varil petrol geldiğini ve hatta yaklaşık 400 bin varillik kullanılmayan kapasite bulunduğunu aktaran Kıvanç, Irak'tan gelebilecek 2,5 milyon varillik potansiyel ile birlikte Ceyhan'da günlük 3-3,5 milyon varillik petrol ticareti kapasitesine ulaşılabileceğini belirtti. Bu rakamın dünya petrol ihtiyacının yaklaşık yüzde 3-3,5'ine denk geldiğini ve bölgenin stratejik önemini pekiştirdiğini ifade etti.
Ekonomik karşılığı da hesaplayan Kıvanç, günlük 750 bin varillik kapasitenin kullanılması durumunda Türkiye'ye yıllık yaklaşık 500 milyon dolar, bugünkü kurla yaklaşık 25 milyar lira gelir potansiyeli doğacağını söyledi. Bu gelir ve ticari hacimlerin Ceyhan'ı sadece bir terminal olmaktan çıkarıp küresel enerji ticaretinde önemli bir merkez haline getireceğini vurguladı.
Endüstriyel dönüşüm vizyonu:
Kıvanç, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın Ceyhan için kullandığı Rotterdam benzetmesini hatırlatarak, hedefin sadece petrol aktarma değil; depolama, ticaret, rafineri, petrokimya, lojistik ve sanayinin bir arada bulunduğu bir ekonomik ekosistem kurmak olduğunu belirtti. Bölgenin Rotterdam, Jurong Adası veya Cübeyl benzeri entegre üretim üslerine dönüşme potansiyeline dikkat çekti.
Bu dönüşümün gerçekleşmesi için altyapı ve bağlantıların güçlendirilmesi gerektiğini söyleyen Kıvanç, başta enerji altyapısı ve petrol depolama kapasitesinin artırılması, rafineri ve petrokimya yatırımlarının önünün açılması ve Kimya Endüstri Bölgesi'nin güçlü yatırımlarla hayata geçirilmesinin önemine vurgu yaptı. Ayrıca demiryolu, karayolu ve liman bağlantılarının entegrasyonunun kritik olduğunu ekledi.
Liman, lojistik ve ihracat hedefleri:
Ceyhan-Yumurtalık hattının lojistik kapasitesini tamamlayacak projeler arasında yer alan ve planlanan Adana Ana Konteyner Limanının toplam 9 milyon TEU kapasiteyle hayata geçirilmesinin, kentin küresel lojistik gücünü artıracağı belirtildi. Bu altyapı ile enerji, hammadde, üretim ve lojistik kaynaklarının aynı coğrafyada buluşacağı bir yapı kurulmasının hedeflendiği aktarıldı.
Adana'nın 2025 ihracatının yaklaşık 3 milyar dolar olduğunu hatırlatan Kıvanç, bölgedeki yatırımlar tamamlandığında ilin ihracatında 10-20 milyar dolar seviyelerinin konuşulabileceğini söyledi. Üç endüstri bölgesi, Adana Yumurtalık Serbest Bölgesi ve Ceyhan Kimya Endüstri Bölgesi gibi yatırımların birleşik bir sanayi altyapısı oluşturacağı ve bunun entegre yönetilmesinin asıl büyük fırsatı yaratacağı vurgulandı.
Kıvanç, yatırımların tamamlanmasıyla Ceyhan-Yumurtalık bölgesinin Marmara'dan sonra Türkiye'nin ikinci büyük körfezi ve Akdeniz çanağının önemli üretim üslerinden biri olabileceğini belirtti. Bu vizyonun hayata geçirilmesinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar ve ilgili kurumlara teşekkür ettiğini ifade etti.
Sonuç olarak Kıvanç, Ceyhan'ın artık yalnızca petrolün giriş yaptığı bir terminal olmaktan çıkıp, enerji ticaretiyle sanayiyi ve ihracatı birbirine bağlayan stratejik bir üretim koridoruna dönüşme potansiyelinin çok kıymetli olduğunu ve bu fırsatın bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
BAKÜ TİFLİS CEYHAN BORU HATTININ GÜNLÜK 3-3.5 MİLYON VARİL HAM PETROL KAPASİTESİ OLDUĞU BİLDİRİLDİ
