İEÜ araştırmacısının belgeseli İstanbul'da ödüle değer görüldü:
İzmir Ekonomi Üniversitesi (İEÜ) Mimarlık Bölümü Araştırma Görevlisi Ali Rıza Bayrak yönetmenliğindeki 45 dakikalık belgesel 'Bir Gecede Kondular', bu yıl 20’ncisi düzenlenen İstanbul Uluslararası Mimarlık ve Kent Filmleri Festivalinde Sami Yılmaztürk Özel Ödülüne layık görüldü. Film, göç ile şekillenen yaşamları ve gecekonduların İzmir kent hafızasındaki yerini odak noktasına alıyor.
Çekim ve üretim süreci:
Bayrak, filmi yaklaşık bir yıl süren bir çalışmayla tamamladı. Çekimler ağırlıklı olarak İzmir'in Gültepe ve Çimentepe mahallelerinde yapıldı. Filmde yönetmenin kendi çizimleri ile el çizimi dijital animasyonlar bir araya getirilerek mahalle kültüründeki dayanışma ve kentte var olma mücadelesinin görsel dili oluşturuldu. Kurgu çalışmalarını İEÜ İletişim Fakültesi Sinema ve Dijital Medya Bölümü 2026 mezunu Yağmur Canpolat ile birlikte tamamladı.
Toplumsal hafıza ve mimarlığın rolü:
Bayrak, filmin amacını şu sözlerle özetledi: Belgeseli hazırlarken amacım, yalnızca bir yapılaşma biçimini anlatmak değil, o yapıların ardında biriken insan hikayelerine, umutlara, zorluklara ve yaşam mücadelelerine görünürlük kazandırmaktı. Gecekondulara baktığımızda çoğu zaman fiziksel bir yapı görüyoruz. Oysa bu yapıların her biri, yeni bir yaşam kurmak isteyen insanların hayallerini ve emeklerini de taşıyor. Zaman içinde mahallelerle birlikte yalnızca kent dokusu değil, o mahallelere ait anılar ve yaşam biçimleri de dönüşüyor. Bu belgesel, giderek kaybolan bu toplumsal hafızayı bugünün metotları ile belgeleme amacı taşıyor. Mimarlığın yalnızca yapılar tasarlamakla sınırlı olmadığına; insanı, toplumu ve yaşadığımız çevreyi anlamak gibi önemli bir sorumluluk taşıdığına inanıyorum. Bu ödülü, kentimizin hafızasında iz bırakan ve yaşam mücadeleleriyle filme ilham veren tüm insanlara ithaf ediyorum
Festivalde verilen bu özel ödül, gecekonduların yalnızca fiziksel dönüşümünü değil, o mekanlarda kurulmuş yaşamların ve hafızanın görünürleştirilmesine verdiği önem nedeniyle değerlendirildi. Bayrak'ın çalışması, mimarlık disipliniyle birlikte belgeleme pratiklerini birleştirerek kent tarihine not düşen bir örnek olarak öne çıktı.
İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ (İEÜ) MİMARLIK BÖLÜMÜ ARAŞTIRMA GÖREVLİSİ ALİ RIZA BAYRAK, GECEKONDULARIN ARDINDAKİ İNSAN HİKAYELERİNİ ELE ALDIĞI ‘BİR GECEDE KONDULAR’ ADLI BELGESEL FİLMİYLE ÖDÜLE LAYIK GÖRÜLDÜ.
