İrlanda zirvesinde öncelik: Avrupa'nın rolü
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 9. Avrupa Siyasi Topluluğu Zirvesi öncesinde yaptığı açıklamada Avrupa'nın Ukrayna desteğinde merkezi bir rol oynadığını belirtti. Macron, Abu Dabi'de ABD arabuluculuğunda yürütülen görüşmelerin ardından, müzakere süreçlerinde kimin Avrupa'yı temsil edeceği tartışmasına ilişkin olarak önce ortak bir vizyon gerektiğini söyledi.
Macron, Avrupa'nın Ukrayna'ya kabiliyet ve finansal destek sağlamak için çözümler geliştirdiğini ve Gönüllüler Koalisyonu kurulduğunu hatırlatarak, "Avrupalılar olmadan Ukrayna'ya destek yok" ifadelerini kullandı. Fransız lider ayrıca, "Ukrayna'yı destekleyenler biziz. Bu direniş savaşında onlara yardım edenler biziz" diyerek Avrupa'nın katkısını öne çıkardı ve "Artık ABD desteği yok" sözleriyle transatlantik desteğin yoğunluğuna dair değerlendirme yaptı.
Macron'un önerdiği yaklaşım:
Macron, Rusya ile görüşme inisiyatifinin yeniden Avrupa'ya geçmesi gerektiğini savundu ve bunun ardından görüşme formatının belirlenebileceğini belirtti. Bu yaklaşım, Avrupa liderleri arasında temsil tartışmasını gündeme taşıdı; Macron, öncelikle Avrupa'nın hem Ukrayna hem de kendi güvenliği için ne istediğine dair açık bir ortak anlayışa ihtiyaç olduğunu vurguladı.
Güvenlik, temsil ve usul tartışmaları:
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise görüşmelerin sıralamasına dikkat çekti. Kallas, şu anda Rus tarafında iyi niyet görülmediğini belirterek önce ateşkesin sağlanması ve sivillerin bombalanmasının durdurulmasının gerektiğini söyledi. Ardından masaya oturulup barış anlaşmasının konuşulmasının gerektiğini vurguladı.
Kallas, Avrupa adına güvenlik müzakerelerini kimin yürüteceği sorusuna AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ile Yüksek Temsilcinin yetkili olduğunu hatırlattı. Mevcut mutabakatlara bağlı kalınması gerektiğini ifade eden Kallas, liderlerin farklı bir tercih yapmasının mümkün olduğunu ancak bunun zorlu bir süreç olacağını ekledi.
Alman bakışı: önce Rusya'nın masaya gelmesi
Almanya Başbakanı Friedrich Merz ise Moskova'da bugün yapacağı görüşmeler için ABD'li müzakereciler Jared Kushner ve Steve Witkoff'un çabalarına dair beklentisinin, Rusya'nın ortak görüşmelere razı olması olduğunu belirtti. Merz, "Masada Ukrayna, Avrupalılar, ABD ve elbette Rusya olmalı" diyerek katılımcıların kapsamına dikkat çekti ve temsil konusu çözüldüğünde sürecin ilerleyebileceğini ifade etti.
Zirve kapsamındaki diğer başlıklar:
İrlanda'daki toplantıda güvenlik ve temsil tartışmalarının yanı sıra farklı gündem maddeleri de gündeme geldi. Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, Dublin'de kendisine yapılan yumurtalı protestoya hukuki çerçevede yaklaşıldığını belirtti. Rama ayrıca, Jared Kushner ile doğrudan bir ticari ilişki olmadığını ve Arnavutluk'ta herhangi bir ada satışı yapılmadığını söyledi; devam eden müzakerelerin henüz ticari bir anlaşmaya dönüşmediğini vurguladı.
Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev ise enerji güvenliğine ilişkin olarak Azerbaycan ile iş birliğini öne çıkardı. Radev, Yeşil Enerji Koridoru projesini ve Azerbaycan'dan Avrupa'ya gaz tedarikinin artırılmasının önemini dile getirdi, Antalya'daki COP31'de atılan adımlardan memnuniyet duyduğunu belirtti.
Sonuç odaklı beklentiler:
Zirve öncesi lider açıklamaları, müzakerelerde hem temsil hem de öncelik sıralaması konusunda netlik arayışını ortaya koyuyor. Macron'un ifadeleri Avrupa'nın inisiyatifi eline alma yönündeki güçlü duruşunu yansıtırken, Kallas ve Merz gibi liderlerin söylemleri sürecin önce ateşkes ve Rusya'nın taahhütlerine bağlı olması gerektiği mesajını güçlendiriyor. Zirve, bu farklı bakış açıları arasında ortak bir yol haritası arayışına sahne olacak.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 9. Avrupa Siyasi Topluluğu Zirvesi öncesinde basına yaptığı açıklamada, "Avrupalılar olmadan Ukrayna’ya destek yok. Ukrayna’yı destekleyenler biziz. Bu direniş savaşında onlara yardım edenler biziz. Artık ABD desteği yok" dedi.
