ATB temmuz meclisinde ekonomi, tarım ve kent gündemi masaya yatırıldı
Antalya Ticaret Borsası (ATB) Temmuz Ayı Meclis Toplantısı, Meclis Başkanı Erdoğan Ekinci yönetiminde ATB Toplantı Salonu’nda gerçekleştirildi. Toplantıda Meclis üyeleri, yönetimin bir aylık çalışmaları hakkında bilgilendirildi; ATB Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır kent ekonomisi, tarım sektörü ve küresel gelişmelerin yerel etkilere dair değerlendirmelerde bulundu.
antalya ihracatta olumlu performans sergiliyor:
Başkan Çandır, Antalya’nın dış ticarette Türkiye ortalamasının üzerinde bir performans sergilediğini belirtti. Türkiye genelinde ilk altı ayda toplam ihracatın %4,6 artmasına karşılık Antalya’da artışın %11,4 olduğunu vurguladı. Tarımsal ihracatta ise Türkiye ortalaması %3 artış gösterirken Antalya’nın %12,3 artış kaydettiğini aktardı. Çandır, bu performansı net dış ticaret fazlası veren Antalya için değerli buldu ve üretici ile ihracatçıları kutladı.
Ancak uyarıda da bulunan Çandır, son iki ay verilerinin yılın ilk yarısındaki ivmenin zayıflamaya başladığına işaret ettiğini söyledi. Sıkı para politikası, yüksek finansman maliyetleri ve ödeme güçlüklerinin işletmeler üzerindeki baskıyı artırdığını belirterek, ekonomik canlılığın korunması için uygun maliyetli finansmana erişimin kolaylaştırılması ve iç talebin desteklenmesi gerektiğini ifade etti.
finansman, borçlanma maliyeti ve konkordato uyarısı:
Çandır, küresel belirsizliklerin Türkiye ekonomisine hızlı ve doğrudan yansımasının finansmana erişim ve faizlerde görüldüğünü belirtti. Nefes Kredisi uygulamasının sağladığı desteğe dikkat çeken Çandır, tarımsal işletmelerin sürdürülebilirliği için Ziraat Bankası aracılığıyla kullandırılan hazine destekli kredilerin üst limitlerinin en az üç katına çıkarılmasını talep ettiklerini açıkladı. Mevcut limitlerin son üç yıldır sabit kaldığını ve bu sürede üretim ile girdi maliyetlerinde ciddi artışlar yaşandığını vurguladı.
Resmi enflasyonun yaklaşık %32 düzeyinde seyrettiği ve gelecek yıl için hedeflerin %20’ler civarında olduğu bir ortamda bankacılık sisteminin kredi maliyetinin yıllık ortalama %60 civarında kaldığını belirten Çandır, bu düzeyde borçlanmanın işletmeler için sürdürülebilir olmadığını söyledi. Yüksek faizle kullanılan kredilerin konkordato ve iflas risklerini artırdığına dikkat çekti.
Konkordato ilan eden işletmelere yönelik yaklaşımda ise Çandır, borçların ötelenmesinin yanında, mal ve hizmet aldığı reel sektör işletmelerine olan ödemelerin devam etmesi gerektiğini önerdi; böylece zincirleme ödeme krizlerinin önlenebileceğini savundu.
ödeme göstergeleri, kredi talebi ve işletme dinamizmi:
Antalya’nın ekonomik hareketliliğinin turizm sezonunda artması beklense de bu sezonun önceki yıllara göre daha zayıf bir ivme gösterdiğini belirten Çandır, ödeme göstergelerindeki bozulmaya dikkat çekti. Antalya’da çekle işlem hacmi geçen yılın aynı dönemine göre %36 artarken, enflasyon göz önüne alındığında bu artışın reel olarak sınırlı kaldığını söyledi. Karşılıksız çek hacmi yılbaşından bu yana Türkiye genelinde %54 artarken Antalya’da %80 artış kaydedilmiş; Haziran ayında ise Antalya’daki artış %107 olarak raporlanmıştır. Protestolu senet hacmindeki artış da Türkiye’de %51, Antalya’da %72 olmuştur. Bu veriler, kentte nakit akışı ve ödeme gücündeki bozulmanın ülke ortalamasından daha belirgin olduğunu göstermektedir.
Kurumlar açısından kurulan şirket sayısında Türkiye ortalaması %9,5 artarken Antalya’da %6,5 artış gözlendi; kapanan şirket sayısı ise Türkiye’de %13 azalırken Antalya’da %1,4 azalma kaydedildi. Çandır, girişimcilik eğiliminin sürdüğünü ancak yeni kurulan işletmelerin kalıcı olabilmesi için finansmana erişim ve iç piyasa koşullarının güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Kredi kullanımında Antalya, ülke ortalamasının üzerinde bir artış gösterdi; yılbaşından bu yana toplam kredi hacmi Türkiye’de %41, Antalya’da %51 arttı. Ancak Mayıs ayı itibarıyla yıllık artışın Türkiye’de %38, Antalya’da %46 seviyesine gerilemesi kredi büyümesindeki ivmenin zayıfladığına işaret ediyor. Çandır, işletmelerin kredileri yeni yatırımlar için değil, artan işletme sermayesi ihtiyaçlarını karşılamak için kullandığını belirtti.
iklim değişikliği, COP31 ve sürdürülebilirlik fırsatı:
Tarım kesiminin iklim değişikliğinin etkilerini doğrudan hissettiğini anlatan Çandır, ekim ve hasat dönemlerindeki kaymalar, artan hastalık ve zararlılar, düzensiz yağışlar ve ani sıcaklık değişimlerinin verim ve kalite kayıplarına yol açtığını söyledi. Suya erişimdeki sorunlar ve yükselen girdi maliyetlerinin üreticileri zora soktuğunu vurguladı ve iklim değişikliğinin yalnızca çevresel değil ekonomik bir konu olduğunu belirtti.
Kasım ayında Antalya’da yapılacak Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31'i kent ve tarım sektörü için bir dönüşüm fırsatı olarak niteleyen Çandır, bu fırsatın kalıcı kazanımlara dönüşmesi için mevcut durumun verilerle ortaya konulması, ölçülebilir hedefler belirlenmesi ve uygulamaya dönük adımların vakit kaybetmeden atılması gerektiğini söyledi. TOBB’un COP31 çalışmalarında üstlendiği rolü ve COP31 Business Forum'un iş dünyası için sağlayacağı imkanları desteklediklerini belirtti ve TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu'na teşekkür etti.
ATB ayrıca Antalya Mavi Akdeniz İnisiyatifi kapsamındaki kıyı, deniz dibi, falez temizliği, hayalet ağların çıkarılması, akarsulara atık bariyerleri kurulması, dumansız plaj uygulamaları ve mikroplastiklerle mücadele gibi çalışmaları yakından takip ettiklerini; kent yararına yürütülen projelere katkı sunmaya hazır olduklarını ifade etti.
Toplantıda ayrıca TOBB Türkiye 100 Programı başvurularına dikkat çekildi; Antalya firmalarının 14 Ağustos 2026 tarihine kadar programa başvurmaya davet edildiği bildirildi. Çandır, İstanbul Sanayi Odası'nın hazırladığı Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu listesinde yer alan ATB üyesi Ekici Peynir ve Esli Endüstriyel şirketlerini kutladı. Spor ve kültür alanındaki başarıları da anan Çandır, 665’nci Tarihi Kırkpınar Yağlı Güreşleri’nde Altın Kemer’i Antalya’ya kazandıran Başpehlivan Erkan Taş ile A Milli Kadın Voleybol Takımı’nın Milletler Ligi şampiyonluğunu tebrik ederek başarıların sürmesini diledi.
Meclis sonunda üyeler sektörleriyle ilgili değerlendirmelerde bulundu ve yönetim çalışmaları hakkında görüş alışverişi yapıldı.
ATB YÖNETİM KURULU BAŞKANI ALİ ÇANDIR KONUŞMA YAPTI
