Ankara'nın ihracat performansı:
ASO'nun 'İhracatta Yeni Eşik, Başarıdan Sürdürülebilirliğe' başlıklı raporu, 2026 yılının Ocak-Haziran dönemine ilişkin dış ticaret verilerini ayrıntılı biçimde değerlendirdi. Raporda Türkiye ihracatının ilk 6 ayda 131,4 milyar dolardan 136,1 milyar dolara çıktığı, söz konusu artışın sanayi kaynaklı olduğu vurgulandı. Ankara'nın ihracatı ise geçen yılın aynı dönemindeki 7,1 milyar dolardan bu yıl 9,1 milyar dolara yükselerek yüzde 27,5 artış gösterdi.
ASO hesaplamalarına göre Türkiye'nin ilk altı ayda kaydettiği yaklaşık 4,7 milyar dolarlık ihracat artışının yaklaşık 2 milyar doları doğrudan Ankara'dan sağlandı; böylece Türkiye artışının yüzde 40'tan fazlası tek başına Başkent kaynaklı oldu. 2021-2026 döneminde Ankara ihracatı 4,4 milyar dolardan 9,1 milyar dolara çıkarak iki katının üzerinde büyüdü ve kentin ülke ihracatından aldığı pay yüzde 4,24'ten yüzde 6,67'ye çıktı.
Yapısal dönüşüm ve sektörlerdeki değişim:
Raporda üretim yapısındaki dönüşümün ihracata güçlü şekilde yansıdığı belirtildi. Elektrik ve elektronik sektörü ilk yarıda ihracatını geçen yıla göre yüzde 65,7 artırarak 1 milyar doların üzerine çıkarken, kimyevi maddeler bu alanda geride kaldı ve böylece elektrik-elektronik Ankara'nın en büyük ihracat sektörü konumuna yükseldi. Otomotiv endüstrisi ise yüzde 30,7 artışla 1,01 milyar dolar ihracat gerçekleştirdi; tarihte ilk kez iki ayrı sektör ayrı ayrı 1 milyar dolar eşiğini aştı.
Makine ve aksamları 880 milyon dolar, kimyevi maddeler ve mamulleri 875 milyon dolar düzeyinde ihracat yaptı. ASO'nun teknolojik analizleri, 2025'te Ankara ihracatında yüksek teknoloji ürünlerinin payının yüzde 13 olduğunu ve bunun Türkiye ortalamasının yaklaşık üç katı seviyesinde gerçekleştiğini gösteriyor. Raporda savunma ve havacılık sanayiinin artışa sağladığı katkı da öne çıkarıldı; sanayi kapasitesinin teknoloji yoğun alanlara kaydığı vurgulandı.
Savunma ve havacılığın rolü ve riskler:
Kullanılan veri seti nedeniyle savunma ve havacılık ayrı kalem olarak ayrılmasa da rapor, toplam ile sektör tablosu arasındaki farkın 2025 ilk yarısında 1,74 milyar dolar iken bu yıl 2,67 milyar dolara yükseldiğine dikkat çekiyor. Bu farkın Ankara ihracatı içindeki payı yüzde 24,4'ten yüzde 29,5'e çıktı ve rapor bu farkın büyük bölümünün savunma ve havacılıktan kaynaklandığını hesaplıyor. ASO'ya göre Ankara ihracat artışının yaklaşık yarısı bu alandan geliyor; bu durum kamu talebiyle geliştirilen teknoloji ve üretim kabiliyetinin uluslararası pazarlarda rekabetçi bir ihracat kapasitesine dönüşümünün işareti olarak değerlendiriliyor.
Raporda 25 sektörün 15'inin ihracatını artırdığı, 10'unun ise gerilediği kaydedildi. Elektrik-elektronik, otomotiv, makine ve madencilik ürünleri artışa en güçlü katkıyı veren sektörler arasında gösterildi. Ancak ASO, büyümenin belirli sektörler ve pazarlarda yoğunlaşmasının yakından izlenmesi gereken yapısal bir konu olduğunu vurguluyor; daha dengeli bir ihracat yapısına ulaşmak için teknoloji yoğun üretimin daha geniş kesimlere yayılması gerektiği belirtiliyor.
Pazar dağılımı ve çeşitlendirme ihtiyacı:
Ankara'nın en fazla ihracat yaptığı ülkeler sırasıyla Amerika Birleşik Devletleri, Slovakya, Birleşik Krallık, Ukrayna ve Çin oldu. İhracat artışının yaklaşık dörtte üçü Ukrayna, Slovakya, Birleşik Krallık ve ABD'den geldi. Aynı dönemde Türkiye'nin ilk 20 pazarının toplam ihracattaki payı yüzde 65,4'ten yüzde 64,6'ya gerilerken Ankara'da bu oran yüzde 63,8'den yüzde 72,4'e yükseldi; bu durum Ankara büyümesinin sınırlı sayıda pazarda yoğunlaştığını gösteriyor.
Rapor, sürdürülebilir büyüme için mevcut pazarlarda konumun güçlendirilmesinin yanı sıra yeni pazarlara açılma ve ürün çeşitliliğinin artırılmasının stratejik önemde olduğunu belirtiyor. ASO, savunma ve teknoloji firmalarında biriken bilgi birikimini tedarik zincirine, orta teknoloji sektörlerine ve sanayinin geneline yayma hedefinin altını çiziyor.
ASO Başkanı Seyit Ardıç, raporun Ankara'nın üretim yapısındaki dönüşümü ve yüksek katma değerli sektörlerin güçlenmesini ortaya koyduğunu ifade ederek bu başarının kalıcı hale getirilmesi için teknoloji birikiminin sanayinin geneline yayılması gerektiğini vurguladı. Ardıç, önceliğin pazar ve üretim tabanını genişletmek, ihracatı daha dengeli ve sürdürülebilir kılmak olduğunu belirtti ve ASO olarak bu yönde politika önerileri geliştirmeye devam edeceklerini ifade etti.
ANKARA SANAYİ ODASI BAŞKANI SEYİT ARDIÇ
