Adıyaman Atatürk Barajı'nda Göbeklitepe benzeri buluntu: 'T' biçimli taşlar ve baraj içi duvarlar
Atatürk Barajı kıyısında su seviyesinin düşmesiyle birlikte, Şanlıurfa'daki Göbeklitepe'yi andıran 'T' biçimli taşlar ile su altında kalan taş duvarlar gün yüzüne çıktı. Buluntuların M.Ö. 9 bin yıl, yani yaklaşık 11 bin yıl öncesine tarihlendirildiği belirtildi.
Keşif süreci ve kurtarma çalışmaları
Olay, bir balıkçının ihbarıyla başladı. İhbari değerlendiren Adıyaman Müze Müdürlüğü ekipleri, Samsat ilçe kıyısında yaptıkları incelemede bölgeyi tespit etti. Adıyaman Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sabahattin Ezer bilimsel danışmanlığında yürütülen kurtarma kazısı kapsamında, iki adet 'T' biçimli taş çıkartıldı ve Perre Antik Kentte sergilenmeye başlandı.
Buluntu alanının kurul kararıyla SİT alanı ilan edildiği ve bölgedeki yüzey araştırmalarının önümüzdeki dönemde planlandığı bildirildi.
Arkeolojik değerlendirme ve uzman görüşleri
Prof. Dr. Sabahattin Ezer, alandaki buluntuların Göbeklitepe kültürüyle ilişkilendirilen Taştepeler dönemiyle çağdaş olabileceğini belirtti. Ezer, mevcut iki küçük yapının ön bilgi verdiğini, daha geniş çaplı araştırma ve jeofizik çalışmalarının asıl yerleşimi tespit etmeye olanak sağlayacağını vurguladı.
Kazı ekipleri, iki çukur tabaklı yapının çevresinin levha taşlarla kapatıldığını ve bu levha taşların arasında küçük bir 'T' biçimli dikilitaşın kullanıldığını kaydetti. Ayrıca, yaklaşık 150 metre uzaklıkta ve şu anda baraj suları altında bulunan bölgede taş duvarlar tespit edildi; bu alanda yapılan sınırlı yüzey çalışmasında çanak çömleğe rastlanmadığı bildirildi. Bu durum, buluntuların çanak çömleksiz neolitik döneme, yani M.Ö. 9 binlere tarihlenebileceği olasılığını gündeme getirdi.
Koruma çalışmaları ve sonraki adımlar
Adıyaman Müze Müdür Yardımcısı Mustafa Çelik, balıkçının bildirimiyle başlayan çalışmada yüzeyde doğrudan bir T formu tespit ettiklerini aktardı. Çelik, alanın orijinalde yaklaşık 2–3 metre toprak altında olduğunu, baraj sularının dinamik etkileri nedeniyle üst toprak örtüsünün çekilmesiyle yapıların açığa çıktığını söyledi. Müdür yardımcısı, su seviyeleri yükselmeden mevcut yapıları kurtarmanın amaç olduğunu ifade etti.
Uzmanlar, bölgede ileriye dönük daha geniş kapsamlı arkeolojik yüzey araştırmaları ve hedefli jeofizik çalışmaları yapılması gerektiğini, bunun asıl yerleşimin ve buluntuların bağlamının netleştirilmesine yardımcı olacağını belirtti.
Not: Bölgede daha kapsamlı çalışmalar yapılana kadar mevcut bulgu sayısı sınırlı olup, eldeki veriler ön değerlendirme niteliğindedir.
ATATÜRK BARAJI’NDA SULAR ÇEKİLİNCE, ŞANLIURFA’DA GÖBEKLİTEPE’DE Kİ GİBİ ‘T’ ŞEKİLLİ TAŞLAR ORTAYA ÇIKTI. TAŞLARIN M.Ö. 9 BİN YIL ÖNCESİNE, YANİ 11 BİN YIL ÖNCESİNE AİT OLDUĞU AÇIKLANDI.
