12. yargı paketi adalet komisyonu'nda görüşülüyor
TBMM Adalet Komisyonu, kamuoyunda '12. Yargı Paketi' olarak bilinen Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’ni görüşmek üzere toplandı.
Komisyon Başkanı AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel, teklifin 2025 yılında yayımlanan 4. Yargı Reformu Strateji Belgesi vizyonu doğrultusunda hazırlandığını belirtti. Yüksel, teklifin toplam 12 farklı kanunda değişiklik içerdiğini ve yürürlük, yürütme ile 1 geçici madde dâhil olmak üzere toplam 30 maddeden oluştuğunu kaydetti.
Teklifin hedefleri ve kapsamı
Yüksel, teklifte özel hukuk ve ceza hukuku alanlarında yargılama etkinliği ile hızını artırmaya yönelik düzenlemeler, idari yargıda tek hâkimle görülecek işler, istinaf ve temyiz hükümlerine ilişkin değişiklikler ile Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarından kaynaklanan hukuki boşlukları kapatmaya yönelik düzenlemelerin yer aldığını ifade etti. Teklifin amaçları arasında vatandaşların adalete erişimini kolaylaştırmak, yargı süreçlerini hızlandırmak, usul ekonomisine uygun çözümler sağlamak ve teknolojik dönüşüme uyum göstermek yer alıyor.
Başlıca düzenlemeler
Teklifin ilk imza sahibi Nureddin Alan, destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin davalarda tazminat faizi başlangıç tarihlerine ve ifa amacıyla yapılan ödemelerin mahsup edilmesine dair düzenlemeler getirildiğini bildirdi. Alan, bu değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten sonra meydana gelen haksız fiiller hakkında uygulanacağını; öncesine ilişkin uyuşmazlıklarda ise önceki hükümlerin geçerli kalacağını vurguladı.
İcra ve idareye başvuru zorunluluğu
Alan, adli yargı mercilerince idare aleyhine hükmedilen para, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin ödenmesine ilişkin ilamlı icra takibi öncesinde idareye başvuru zorunluluğu getirilmesinin öngörüldüğünü belirtti. Bu düzenlemeyle idareye ifa imkânı tanınarak kamu kaynaklarının daha verimli kullanılması ve alacaklının alacağını daha hızlı tahsil edebilmesinin amaçlandığı ifade edildi.
Noterlik evrakı ve bilirkişi uygulamaları
Teklifle noterlik evrak ve defterlerinin adli mercilerce talep edilmesi halinde herhangi bir yargı mercii aracı kılınmaksızın doğrudan noter tarafından ilgili mercilere gönderilebilmesine imkân tanınıyor. Bu düzenleme ile noterlik evraklarının gizliliği korunarak mahkeme, sulh ceza hâkimliği, cumhuriyet başsavcılığı ve soruşturmaya yetkili mercilere gönderilmesi kolaylaştırılıyor; ilgili notere posta ve yol masrafı ödenebilmesi de hükme bağlanıyor.
Ayrıca, hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda gereksiz bilirkişi incelemelerine başvuran hakim ve cumhuriyet savcılarının Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından disiplin incelemesine muhatap olabileceğine dair düzenleme yer alıyor. Bu düzenlemenin yargılama sürelerini kısaltmayı hedeflediği belirtildi.
Anayasa Mahkemesi kararları ve birleştirme hükümleri
Teklifte, Anayasa Mahkemesinin iptal kararları sonrasında oluşan hukuki boşlukları giderecek düzenlemeler de bulunuyor. Adli Tıp Kurumu İhtisas Kurullarının başkan ve üyeliklerine atanma ile görev sürelerine ilişkin değişiklikler öngörülüyor. Ayrıca, faiz ödenmesi gereken hallerde ve miktarın sözleşme ile tespit edilmemesi durumunda ödeme oranının yıllık olarak, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde 80’i üzerinden belirleneceği teklif metninde yer alıyor.
Teklifle, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilen birleştirme kararının ancak kesinleşmesiyle birlikte ilk davanın açıldığı mahkeme için bağlayıcı olacağı düzenleniyor. Buna göre birleştirme kararına karşı esas hükümle birlikte istinaf başvurusu zorunluluğu olmaksızın, birleştirme kararına karşı müstakilen istinaf kanun yoluna başvurulabilecektir.
Komisyon görüşmeleri sürüyor; teklifin detayları Adalet Komisyonu çalışmalarında ele alınmaya devam edecektir.
12. YARGI PAKETİ, TBMM ADALET KOMİSYONU'NDA GÖRÜŞÜLMEYE BAŞLADI.
