Küçük dükkânda atık kumaşlara yeni hayat
Adana'nın Kozan ilçesinin Güneri Caddesi'nde, 10 metrekarelik atölyesinde 30 yıldır dokuma tezgâhının başında olan Feyyaz Atar, eskimiş kazaklardan söküp elde ettiği iplerle ve kullanılmayan penyelerden kesilen kumaş parçalarıyla kilim ve yolluk üretiyor. Bölgenin geleneksel dokumacılığını sürdüren usta, hem atıkları değerlendiriyor hem de unutulmaya yüz tutan el sanatını yaşatmaya çalışıyor.
eski kazaklardan ip çıkarma ve üretim süreci:
Atar, dokumada kullanılan iplerin büyük bölümünü eski kazaklardan temin ettiklerini belirtiyor. Bazı müşteriler kazakları önceden söküp yumak halinde getiriyor; bazılarıysa kullanılmamış iplerle sipariş veriyor. Atar'a göre, bu yöntem hem çevresel atığı azaltıyor hem de ürünlere özgün doku kazandırıyor. Üretimde farklı teknikler uygulanıyor; kilim ve yolluklar çift mekikle dokunurken, sedir üstünde kullanılan tek savan çeşitleri ayrı bir teknikle hazırlanıyor.
Usta, 'Yaklaşık 30 senedir bu işi yapıyoruz. Amcamın sayesinde dokuma tezgâhına verdiler. Burada başladık, bırakmadık, devam ettirdik' diyerek mesleğin aile içi aktarımına vurgu yapıyor. Ayrıca kullanılan eski kazakların boya ve ip özelliklerinin de ürüne olumlu etkisi olduğunu ekliyor.
günlük üretim, müşteri profili ve sağlık avantajı:
Günde 5-6 metre yolluk üretimi yapabildiklerini söyleyen Atar, metreyle dokuma yaptıklarını ve talebe göre çeşitlendirdiklerini aktarıyor. Müşteri portföyü yalnızca Kozan ile sınırlı değil; daha önce yaptıran yerli müşterilerin yanı sıra şehir dışından da sipariş geliyor. Atar, dokuma ürünlerinin özellikle astım ve bronşit hastaları tarafından tercih edildiğini, bunun nedeninin doğal ve daha nefes alabilen bir yapı olması olduğunu belirtiyor.
Atölyede kullanılan malzemeler arasında hem eski giysilerden çıkan ipler hem de yeni temin edilen ipler bulunuyor. Atar, bazı müşterilerin yeni ip getirip özel renk ve desen talep ettiğini, bazılarının ise ekonomik ve nostaljik nedenlerle eski kazaklardan elde edilen ipleri tercih ettiğini ifade ediyor.
mesleğin geleceği ve kuşaklar arası aktarım:
Geçmişte kadınların ev ortamında daha çok yaptığı dokumacılığın genç kuşakta ilgi kaybettiğini söyleyen Atar, çırak ve usta eksikliğine dikkat çekiyor. 'Önceden bu işi kadınlar daha çok yapıyordu. Şimdikiler o kadar heves etmiyor, uğraşmıyorlar' diyerek mesleğin devamı konusunda endişesini dile getiriyor. Kozan'da dokumacılık yapan ustalardan sadece iki kişinin kaldığını ve diğer ustanın birkaç yıl içinde işi bırakabileceğini söylüyor; geriye tek kişi kalma ihtimali üzerinde duruyor.
Atar, küçücük dükkânda iki kızını da büyüttüğünü belirterek, mekânın yaklaşık 10 metrekare olduğunu ve genç kuşak isteksizliğinin mesleğin sürdürülebilirliğini tehdit ettiğini vurguluyor. Usta, işin devamı için çırak bulunmasının ve özellikle kadınların bu işe yönelmesinin önemine işaret ediyor. Bu atölye, hem çevreye duyarlı bir üretim modelini hem de yerel bir kültür mirasını koruma çabasını simgeliyor.
ADANA’NIN KOZAN İLÇESİNDE 30 YILDIR DOKUMA TEZGAHININ BAŞINDA OLAN 52 YAŞINDAKİ FEYYAZ ATAR, ESKİ KAZAKLARDAN SÖKÜLEN İPLERİ VE KULLANILMAYAN PENYELERDEN KESİLEN KUMAŞ PARÇALARINI EL EMEĞİYLE KİLİM VE YOLLUĞA DÖNÜŞTÜRÜYOR.
