Zafer rotasında trenle hafıza ve akademi buluşması
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi (DPÜ) ile Atatürk Araştırma Merkezi (ATAM) ortaklığında düzenlenen '30 Ağustos Ruhu: Kütahya-Afyonkarahisar-Dumlupınar Zafer Rotası Sempozyumu' bu yıl özel bir formatla, Zafer Rotası Ekspresi ile demir yolu hattında yapıldı. Etkinlik, Kurtuluş Savaşı’nın zaferle taçlanmasının 104’üncü yılı çerçevesinde tarih, hafıza ve eğitim ekseninde bir araya gelmeyi hedefledi.
Gar açılışı ve ana mesajlar:
Açılış Kütahya Garı’nda gerçekleştirildi; programa DPÜ Rektörü Prof. Dr. Süleyman Kızıltoprak, ATAM Başkanı Prof. Dr. Ahmet Kılınç, il protokolü, akademisyenler ve vatandaşlar katıldı. Prof. Dr. Süleyman Kızıltoprak, konuşmasında Zafer Rotası’nın sadece bir yolculuk olmadığını vurgulayarak, 'Bugün zaferin 104. yılında, tarihin izinde, zaferin rotasında yola çıkıyoruz' dedi. Kızıltoprak, Kütahya, Afyonkarahisar ve Dumlupınar’ın Batı Cephesi açısından taşıdığı öneme dikkat çekti ve bu üç kentin mücadelenin farklı aşamalarını temsil ettiğini belirtti.
Kızıltoprak ayrıca Kütahya’nın 17 Temmuz 1921’de işgal edildiğini, Yumruçal’da Yarbay Mehmet Nazım Bey’in şehit düştüğünü ve 28 Temmuz’da Yunan Kralı Konstantin’in Ankara’ya yürüme kararının burada alındığını hatırlattı. Afyonkarahisar içinse Büyük Taarruz’un kilit noktasına işaret eden ifadeler kullandı; 26 Ağustos 1922’de taarruzun Kocatepe’den başladığını, 27 Ağustos’ta Çiğiltepe ile Afyonkarahisar’ın kapısının açıldığını ve 30 Ağustos 1922’de Başkomutanlık Meydan Muharebesi’nin Dumlupınar’da tamamlandığını vurguladı.
Rektör Kızıltoprak, üniversitenin adındaki 'Dumlupınar' vurgusuna dikkat çekerek, bu adın bir 'tabeladan ibaret olmadığını' ve bir milletin diriliş fermanını simgelediğini söyledi. Sempozyumu ise yalnızca bilimsel bir toplantı değil, bir 'emanet toplantısı' olarak nitelendirdi ve genç kuşakların zaferi yalnızca merasim olarak öğrenmemesi gerektiğini belirtti.
Sempozyum oturumları ve tartışma başlıkları:
Açılışın ardından Zafer Rotası Ekspresi Kütahya’dan Afyonkarahisar’a hareket etti; yolculuk sırasında tren içinde oturumlar düzenlendi. Birinci oturumun başkanlığını yapan Prof. Dr. Süleyman Kızıltoprak’ın liderliğinde sunulan bildirilerde Sakarya Savaşı’ndan Büyük Taarruz’a kadar ülke içindeki gelişmeler, Batı Cephesi hazırlıkları, tarihsel dönüm noktalarının eğitimdeki öğretimi ve Mustafa Kemal Paşa’nın liderliği gibi konular ele alındı.
ATAM Başkanı Prof. Dr. Ahmet Kılınç’ın yönettiği ikinci oturumda Afyonkarahisar’ın kurtuluşundan Dumlupınar’a takip harekâtı, Uşak muharebeleri ve demiryollarının Büyük Taarruz sürecindeki lojistik önemi tartışıldı. Üçüncü oturumda zaferin yabancı basındaki yansımaları, İstanbul-Ankara ilişkilerine etkileri ve 1922 Çanakkale Krizi gibi başlıklar masaya yatırıldı. Dördüncü oturumda ise demiryollarının askeri başarının ekonomik sonuçlarıyla ilişkisi, zafer kutlamalarının görsel hafızası ve mekânın hafıza üzerindeki rolü değerlendirildi.
Oturumlarda sunulan bildiriler, savaşın hem askeri hem kültürel hafızasını bir arada ele alma hedefi taşıdı; sunumlar, tarih öğretimi ve belleğin kuşaktan kuşağa aktarımı konusunda akademik tartışmayı derinleştirdi. Bu yaklaşımla sempozyum, saha odaklı bir etkinlik olarak demiryolu hattını ve anıtları merkeze aldı.
Dumlupınar’da anma ve sergi:
Afyonkarahisar’a varışın ardından tren Dumlupınar’a yöneldi; yol boyunca Yıldırım Kemal Şehitliği’nde mola verildi ve burada şiir konseri gerçekleştirildi. Dumlupınar’a ulaşıldığında katılımcılar Dumlupınar Diorama Müzesi’ni gezdi, ardından sempozyuma katkı veren sanatçı ve akademisyenlere DPÜ Rektörü Prof. Dr. Süleyman Kızıltoprak tarafından teşekkür belgeleri takdim edildi.
Program, Dumlupınar Şehitliği’nde Kur’an-ı Kerim tilaveti ve şehitler için yapılan dualarla son buldu. Etkinlik, demiryolu güzergâhının fiziksel izlerini kullanarak tarihsel hafızayı canlı tutma çabasının somut bir örneği olarak kayda geçti; üniversite ve araştırma merkezlerinin iş birliğiyle hafıza, eğitim ve sahadaki anma pratikleri bir araya getirildi.
Bu sempozyum modeli, tarih araştırmalarında mekânı ve ulaşım ağlarını merkeze almanın, geçmiş olayların toplum hafızasındaki yerini güçlendirdiğini gösterdi. Katılımcılar ve düzenleyiciler, Zafer Rotası Ekspresi üzerinden yapılan yolculuğun hem akademik hem de toplumsal hafıza açısından etkili bir yöntem olduğunu vurguladı.
'ZAFER ROTASI SEMPOZYUMU' TREN YOLCULUĞUYLA GERÇEKLEŞTİRİLDİ
