Yunanistan BM Güvenlik Konseyi başkanlığını üstlendi:
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) ekim ayı dönem başkanlığı görevi resmi olarak Yunanistan tarafından devralındı. Yunanistan’ın BM Daimi Temsilcisi Aglaia Balta, BM Genel Merkezi’ndeki basın toplantısında ülkesinin seçilmiş üyelik döneminde ikinci kez Konsey başkanlığını yürüttüğünü ve ekim ayının yoğun bir çalışma programına sahne olacağını duyurdu.
yapay zeka ve deniz güvenliği odaklı üst düzey toplantı:
Balta, Yunanistan’ın dönem başkanlığında iki önemli üst düzey toplantıya ev sahipliği yapacağını belirtti. İlk toplantı, silahlı çatışmalardan etkilenen çocuklar konusuna ayrılırken; ikinci toplantı 29 Ekim’de "yeni teknolojiler ile uluslararası barış ve güvenliğin korunması" başlığıyla gerçekleştirilecek ve deniz güvenliği özelinde yapay zekâ ile diğer teknolojilerin rolü tartışılacak. Bu oturuma Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis başkanlık edecek.
Balta, toplantıda yapay zekâ ve yeni teknolojilerin deniz güvenliğini güçlendirmede hangi imkânları sunabileceğinin, gelişen tehditlerle mücadelede nasıl kullanılabileceğinin ve bu uygulamaların BM Şartı ve uluslararası hukuk çerçevesinde nasıl düzenleneceğinin değerlendirileceğini açıkladı. Toplantı sonrası belirli konulara odaklanan bir "Güvenlik Konseyi Başkanlık açıklaması" üzerinde çalışma ihtimali de gündeme alındı.
çocuklar ve silahlı çatışmalar için özel oturum:
Yunanistan’ın öncelikleri arasında çocuklar ve silahlı çatışmalar konusu da yer alıyor. Balta, ilgili BM mekanizmasının oluşturulmasının 30’uncu yılı anısına 26 Ekim’de açık bir oturum düzenleneceğini bildirdi. Toplantıya Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgos Gerapetritis başkanlık edecek; BM Genel Sekreteri’nin Çocuklar ve Silahlı Çatışmalar Özel Temsilcisi Vanessa Frazier, UNICEF üst düzey temsilcileri, Afrika Birliği delegeleri ve sivil toplum kuruluşları söz alacak.
kadın, barış ve güvenlik gündemi ve beklentiler:
Balta, Konsey’in 27 Ekim’de "kadın, barış ve güvenlik" gündemini ele alacağını ve bu oturuma Gerapetritis’in başkanlık edeceğini söyledi. Uluslararası toplumun bu alanda birçok taahhütte bulunduğunu ancak uygulamada eksikliklerin sürdüğünü belirten Balta, toplantının hedefi olarak söylemden somut adımlara geçilmesini gösterdi.
bölgesel krizler ve kurumsal gündem:
Yunanistan dönem başkanlığında Konsey, Orta Doğu, Suriye, Yemen, Sudan, Haiti, Libya, Lübnan, Kolombiya, Batı Sahra, Afrika’daki Büyük Göller Bölgesi ve Balkanlar gibi mevcut kriz dosyalarını görüşecek. Programda ayrıca BM-Afrika Birliği iş birliği ve ilişkilerin güçlendirilmesine yönelik toplantılar yer alıyor.
Ukrayna konusunda ise Balta, konunun ekim ayı gündemine alınmasının Konsey üyelerinden talep gelmesine bağlı olduğunu vurguladı ve Yunanistan’ın bu konuda AB ortaklarıyla birlikte uluslararası hukuka ve BM Şartı’na saygı çağrısı yaptığını belirtti.
UNIFIL, Hürmüz Boğazı ve bölgesel güvenlik endişeleri:
Balta, Lübnan’daki BM Geçici Görev Gücü (UNIFIL) ile ilgili sorularda, çekilme sonrası bölgede bir güvenlik boşluğu oluşmaması gerektiğini söyledi. Konsey üyelerinin bu riskin farkında olduğunu ve boşluğun nasıl doldurulacağına ilişkin görüşmelerin sürdüğünü, henüz ortak bir model üzerinde uzlaşılmadığını ifade etti. Balta, Lübnan Silahlı Kuvvetleri’nin ülke genelindeki varlığının güçlendirilmesine destek verildiğini de vurguladı.
Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelere ilişkin sorularda Balta, Yunanistan’ın önde gelen bir denizcilik ülkesi olduğunu belirterek uluslararası deniz yollarında seyrüsefer serbestliğinin korunmasının Atina için önem taşıdığını dile getirdi. ABD ve Fransa tarafından hazırlandığı belirtilen muhtemel karar taslağına dair Balta, henüz resmi bir taslak görmediğini ve oylama takvimi konusunda yorum yapamayacağını söyledi.
Türkiye-Yunanistan ikili meseleleri ve Filistin politikası:
Balta, Türkiye-Yunanistan arasındaki ikili meselelerin Güvenlik Konseyi gündeminde olmadığını vurguladı. Kıbrıs konusunda ise BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in iyi niyet misyonu çerçevesindeki çalışmalarının sürdüğünü belirtti. Filistin siyasetine ilişkin olarak Balta, Yunanistan’ın iki devletli çözüm yaklaşımını savunmaya devam ettiğini ve İsrail ile yürütülen diyalogun Filistinlilere verilen destek ile çelişmediğini açıkladı.
yeni BM Genel Sekreteri sürecine ayrılan zaman:
Ayın kurumsal gündeminde yeni BM Genel Sekreteri seçimi de yer alıyor. Balta, Güvenlik Konseyi’nde adaylara yönelik gayriresmi ön anket oylamalarının sürdüğünü, sürecin ayın ilk ve ikinci yarısında ele alınacağını ve gerektiğinde renk kodlu oy pusulaları gibi uygulamalarda istişare edileceğini söyledi. Balta, sürecin ilerlediğini, 31 Aralık’a kadar tavsiye kararı çıkmaması ihtimaline ulaşılacağını beklemediğini ve ekim ayında somut ilerleme umduğunu belirtti.
Hatırlanacağı üzere BMGK eylül ayı dönem başkanlığını Fransa yürütmüş; oturumlara Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot ve diğer Fransız yetkililer başkanlık etmişti. Yunanistan’ın bu dönemdeki öncelikleri, Konsey’in "etkin ve şeffaf" çalışmasını sağlama taahhüdü ile yürütülecek.
Yunanistan, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) dönem başkanlığını devraldı. Yunanistan’ın Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi ve ekim ayı BMGK Başkanı Aglaia Balta, konseyin ekim ayı çalışma programında yapay zeka ve deniz güvenliği, silahlı çatışmalardan etkilenen çocuklar, kadın, barış ve güvenlik gündemi ile Orta Doğu ve diğer bölgelerdeki gelişmelerin ele alınacağını açıkladı.
