YKS’ye Sayılı Günler: Sınav Kaygısını Yönetmenin 7 Etkili Yolu
Yükseköğretim Kurumları Sınavı’na (YKS) günler kala milyonlarca adayda heyecan ve kaygı düzeyleri artıyor. İstanbul Arel Üniversitesi ARELPDR Müdürü Psikolog Yeliz Arda, sınav kaygısının doğru yönetildiğinde motivasyonu artırabileceğini; ancak aşırı düzeyde yaşandığında dikkat ve odaklanmayı olumsuz etkileyebileceğini belirtti.
Uzman görüşü
Yeliz Arda, üniversite hayaline ulaşmak isteyen öğrenciler için YKS’nin uzun ve yoğun bir emeğin son aşaması olduğunu hatırlatarak, adayların son günleri verimli ve sakin geçirebilmeleri için yedi rehber ilke paylaştı. Bu ilkeler, mevcut bilgi birikimini korumaya ve kaygıyı yöneterek performansı en iyi düzeye çıkarmaya odaklanıyor.
1- Yeni konulara değil, pekiştirmeye odaklanın
Sınava kısa süre kala eksik kalan tüm konuları yetiştirmeye çalışmak gereksiz bir baskı oluşturur. Bu dönemde yeni konular öğrenmek yerine mevcut bilgileri pekiştirmek çok daha faydalıdır. Deneme sınavları çözün, yanlış yapılan soruları analiz edin ve daha önce çalışılmış konuları tekrar ederek özgüveninizi artırın. Günlük hedeflerinizi küçük ve ulaşılabilir tutarak başarı hissini destekleyin.
2- Düzenli uyku başarının anahtarı
Kaliteli uyku, öğrenilen bilgilerin hafızada kalıcı hale gelmesi için kritiktir. Uzmanlar günde ortalama 7-8 saat uyku gerektiğini vurguluyor. Biyolojik saatinizi sınav gününe göre düzenleyin; son gece ani değişiklikler yapmak yerine son haftayı bir uyku rutini oluşturarak geçirmek daha sağlıklıdır.
3- Kendinizi başkalarıyla kıyaslamayın
Sosyal medya, sınav döneminde kaygıyı körükleyen en önemli unsurlardan biridir. Herkesin öğrenme biçimi ve ilerleme hızı farklıdır; başkalarının deneme sonuçları veya çalışma programlarıyla sürekli karşılaştırma yapmak motivasyonu düşürür. Bu süreçte olumsuz duygular yaratan içeriklerden ve kıyaslama ortamlarından uzak durun.
4- Nefes egzersizleri ve kısa molalar verin
Kaygının ilk belirtileri nefes alışverişinde hızlanma ve kas gerginliğidir. Gün içinde diyafram nefesi gibi basit nefes tekniklerine ve kısa gevşeme egzersizlerine zaman ayırmak, vücudun sakinleşmesini sağlar. Ayrıca kısa yürüyüşler ve hafif esneme hareketleri stres hormonlarını azaltarak zihinsel rahatlama sunar.
5- Beslenme alışkanlıklarınıza dikkat edin
Fiziksel sağlık, zihinsel performansı doğrudan etkiler. Son günlerde aşırı kafein tüketiminden (kahve ve enerji içecekleri) kaçınmak önemlidir; çünkü bu içecekler çarpıntıyı artırarak kaygıyı tetikleyebilir. Dengeli ve düzenli öğünlerle beslenmek, kan şekerini dengede tutarak dikkat ve odaklanmayı destekler.
6- Olumsuz düşünceleri gerçekçi şekilde değerlendirin
Sınav yaklaştıkça "Bu sınav her şeyi belirleyecek" veya "Kesin başarısız olacağım" gibi yapıcı olmayan düşünceler gelişebilir. Bu tür gerçek dışı düşünceleri sorgulayın; bugüne kadar gösterdiğiniz çabayı ve emeklerinizi hatırlayarak daha gerçekçi ve yapıcı yaklaşımlar geliştirmek kaygıyı azaltır.
7- Sınav günü hazırlıklarını önceden tamamlayın
Belirsizlik kaygıyı besler. Sınav günüyle ilgili tüm hazırlıkları önceden yaparak kendinizi güvende hissedebilirsiniz. Kimlik ve sınav giriş belgesini hazır bulundurun, ulaşım planınızı netleştirin ve tüm bu detayları sınavdan bir gün önce tamamlayın. Sınav sabahını zihninizde canlandırarak süreci önceden planlamak stresi azaltır.
Son mesaj
"Bu sınav hayatınızın tamamını belirlemiyor"
Psikolog Yeliz Arda, öğrencilere şu mesajı verdi: "Öğrencilerimizin yıllardır verdikleri emeğe güvenmelerini istiyorum. YKS önemli bir sınav olsa da kişinin değerini, yeteneklerini veya gelecekteki başarısını tek başına belirlemez. Son günlerde yalnızca ders çalışmaya değil, zihinsel ve duygusal olarak dinlenmeye de zaman ayırmanız büyük önem taşıyor. Kendinize güvenin, bugüne kadar gösterdiğiniz çabayı hatırlayın ve sınava sakin bir şekilde girin."
PSİKOLOG YELİZ ARDA, SINAV KAYGISININ DOĞRU YÖNETİLDİĞİNDE MOTİVASYONU ARTIRABİLECEĞİNİ; ANCAK AŞIRI DÜZEYDE YAŞANDIĞINDA DİKKAT VE ODAKLANMAYI OLUMSUZ ETKİLEYEBİLECEĞİNİ BELİRTTİ.
