projenin ortaya çıkışı ve amacı:
Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) ile Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) iş birliği sonucu, yer altı kömür ocaklarında kullanılmak üzere yeni bir elektrohidrolik yükleyici geliştirildi. Proje, sahadaki çalışma koşullarının akademik verilerle analiz edilmesi ve fabrikanın imalat kapasitesinin birleştirilmesiyle sıfırdan tasarlanarak hayata geçirildi.
Tanıtılan ilk prototipin üretim maliyeti yaklaşık 200 bin dolar olarak açıklandı. Bu makinenin, yurt dışından temin edilen ve yaklaşık 500 bin dolar maliyete sahip benzer ürünlerin yerini alması hedefleniyor. Projede, hem üniversitenin akademik çalışmaları hem de TTK Maden Makineleri Fabrikası'nın mühendislik olanakları kullanıldı.
tasarım, üretim ve yerlilik oranı:
Geliştirilen yükleyici, yer altı madenciliğinin özgün ihtiyaçlarına göre tasarlandı. Üretim sürecinde ulaşılabilen yerlilik oranı yaklaşık %70 olarak belirtildi. Projede akademisyenlerin sahada yaptığı gözlemler ve teknik verilerin, fabrikanın imalat yetenekleriyle eşleştirilmesi önemli rol oynadı.
TTK Genel Müdürü Muharrem Kiraz geliştirme sürecine dair, prototip maliyeti ve üretim kararlılığı hakkında şunları ifade etti: "Yaklaşık 200 bin dolarlık bir maliyet var. Bu tabii ki ilk tasarım maliyetindeki elde edilen. Benzer ürün yurt dışından yaklaşık 500 bin dolara ithal ettiğimiz bir ürün, artık bunu yerli ve milli, çok daha ucuz, daha ekonomik şekilde üretimine devam edeceğiz."
fabrikanın rolü ve geçmiş deneyimi:
Kiraz, TTK Maden Makineleri Fabrikası'nın geçmişte dökümhaneden nihai ürüne kadar entegre üretim yapabildiğini ve 1970'li yıllarda, Kıbrıs Barış Harekâtı sonrası ambargo döneminde bini aşkın çalışanla 70'in üzerinde makine ve teçhizat ürettiğini hatırlattı. Zamanla sanayideki dönüşümlerle birlikte fabrikanın üretim odağı değişse de şimdi tekrar katma değeri yüksek ekipman üretimine yöneldiklerini belirtti.
Kiraz, proje sürecinde özellikle genel işletme müdürü Kadir Çelik'in akademik iş birliğinin yürütülmesinde önemli katkısı olduğunu vurguladı: "Biz projeye başladığımız zaman genel işletme müdürümüz Kadir Çelik Bey projenin bu noktaya gelmesi noktasında, akademik iş birliği noktasında oldukça çaba, gayret ve başarı gösterdi."
gelecek planları ve ihracat hedefleri:
TTK ve BEUN iş birliğinin sürmesi hedefleniyor. Kurum, ihtiyaç duyulan başka makinelerin geliştirilmesine yönelik taslak projelerin bulunduğunu açıkladı ve yerli üretimin artırılmasının yanı sıra ihracata yönelik çalışmaların da devam edeceğini belirtti. Kiraz, kurumun üretim, tasarım süreçlerini üniversiteyle birlikte netleştirip devam ettireceklerini söyledi.
BEUN Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Servet Karasu da açılışta, "Yüzde 70 oranında yerli ve milli, hem üniversitemizin hem de TTK’nın çok büyük emeği olan bir makinanın açılışı için buradayız. Bunun haklı gururunu hem üniversite olarak hem de TTK olarak bir arada yaşıyoruz" ifadeleriyle ortak çalışmanın önemine dikkat çekti.
Ortaya çıkan prototip, hem maliyet avantajı hem de yerli üretim kapasitesinin güçlenmesi açısından TTK için önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. İlerleyen aşamalarda seri üretim, iyileştirme çalışmaları ve uluslararası pazarlara açılma hedefleri takip edilecek.
TÜRKİYE TAŞKÖMÜRÜ KURUMU (TTK) İLE ZONGULDAK BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ (BEUN) İŞ BİRLİĞİNDE, YER ALTI KÖMÜR OCAKLARINDA KULLANILMAK ÜZERE ELEKTROHİDROLİK YÜKLEYİCİ GELİŞTİRİLDİ.
