Sanayi ve Teknoloji Bakanı'nın TBMM sunumu öne çıkanlar:
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda Bakanlık ve bağlı kuruluşların 2027 bütçesine ilişkin kapsamlı bir sunum yaptı. Kacır, hem Ar-Ge göstergelerinde sağlanan artışı hem de yerli teknolojilerde kaydedilen ilerlemeleri rakamlarla aktardı.
Togg ve elektrikli araç altyapısı:
Bakan Kacır, yerli otomobil Togg ile ilgili olarak 2027 hedeflerine işaret ederek, 'Son bir yılda 55 bin, bugüne kadar 130 binden fazla Togg yollara çıktı' dedi. Kacır ayrıca elektrikli araç kullanımını desteklemek amacıyla ülke genelinde kurulan altyapıya dikkat çekti ve Bakanlık destekleriyle elektrikli araç şarj bağlantısı sayısının 48 bin 900'e ulaştığını belirtti.
Ar-Ge, teknoparklar ve inovasyon destekleri:
Kacır, 2002'den bu yana Ar-Ge harcamalarının yıllık 1,2 milyar dolardan 24,8 milyar dolara yükseldiğini, Ar-Ge harcamalarının millî gelir içindeki payının ise binde beş seviyesinden yüzde 1,55'e çıktığını söyledi. Özel sektör Ar-Ge harcamaları 45 misli artışla 16,1 milyar dolar seviyesine ulaştı.
Ar-Ge insan kaynağında da ciddi artış olduğunu vurgulayan Kacır, tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli sayısının 29 binden 318 bine yükseldiğini, teknopark sayısını 115'e çıkardıklarını ve teknoparklardaki girişim sayısının son bir yılda yaklaşık 2 bin artışla 13 bin 837'ye ulaştığını aktardı. Bu girişimlerde istihdam 12 bin artışla 136 bin oldu.
Desteklenen 1.362 Ar-Ge ve 348 Tasarım Merkezinde 56 bin 947 fikri mülkiyet tescil edildiğini, Ar-Ge teşviklerinden yararlanan proje sayısının 247 bine eriştiğini belirten Kacır, 2025'te vergi teşviki kapsamında Ar-Ge desteğinin yüzde 59,5 artışla 169 milyar lira'yı aştığını söyledi.
TÜBİTAK, ulusal altyapılar ve kümelenme destekleri:
Kacır, üniversitelerin araştırma projelerine yönelik 22 bin 300 bursiyer desteği sağlandığını; TÜBİTAK programlarında 190 üniversite ve 3 bin 400 firmanın 11 bin 825 projesine 15,4 milyar lira katkı verildiğini açıkladı. 6550 sayılı Kanun kapsamında desteklenen 12 ulusal araştırma altyapısının biyotıp, ileri malzemeler, MEMS, astrofizik, güneş enerjisi, raylı sistemler gibi alanlarda çalışmalar yürüttüğü belirtildi.
Kümelenme Destek Programı ile nükleer sanayi, siber güvenlik, biyoteknoloji, sağlık teknolojileri, mobilite, ileri malzemeler, oyun teknolojileri, rüzgâr enerjisi, 6G haberleşme ve havacılık gibi stratejik alanlarda 19 kümelenmeye ve 1.054 üyeye destek sağlandığı ifade edildi. Ayrıca Teknolojik Ürün Belgesi ile 500'e yakın ürünün tescillendiği bildirildi.
Savunma sanayii ve yerli üretimler:
Bakan Kacır, savunma sanayii alanındaki büyümeyi de rakamlarla paylaştı. Yaklaşık 4 binden fazla şirket ve araştırma kurumunda 100 binden fazla çalışanla önemli bir savunma sanayi kapasitesi oluştuğunu, 2002'de 248 milyon dolar olan savunma ve havacılık ihracatının geçen yıl 10 milyar dolayı aştığını aktardı.
Teknoparklarda savunma sanayinde faaliyet gösteren 352 firmanın 7 bin 350 araştırmacıyla teknoloji geliştirmeye devam ettiğini söyleyen Kacır, TÜBİTAK burs ve destekleriyle savunma sanayi projelerine bugüne kadar 2 bin 283 proje ve 4 bin 449 bilim insanı ve gence yönelik toplam 65 milyar lira katkı sağlandığını belirtti. Geliştirilen GÖKDOĞAN ve BOZDOĞAN füzeleri ile ülkenin hava-hava angajman kabiliyetine vurgu yapıldı.
Kacır, millî füze ve mühimmat bileşenlerinin TÜBİTAK enstitülerinde geliştirildiğini, SİPER-2 uzun menzilli hava savunma sistemi seri üretimine önümüzdeki yıl başlanacağını ve ısıl pil üretim kapasitesinin geçtiğimiz yıl iki katına çıkarıldığını duyurdu. Millî torpido AKYA'nın entegrasyonu, YELKOVAN elektronik desteğinin envantere dahil edilmesi ve KAAN projesine yönelik sistem geliştirmeleri de sunumda yer aldı.
Sanayi bölgeleri, OSB yatırımları ve bütçe ayrıntıları:
Planlı sanayileşme politikalarıyla üretimin ülke geneline yayılmasını hedeflediklerini söyleyen Kacır, son bir yılda 6 Organize Sanayi Bölgesi, 7 Endüstri Bölgesi ve 19 yatırım alanı ilan ettiklerini, müteşebbisler için 70 bin hektar ilave yatırım alanı sağlandığını aktardı. Bakanlığın destekleriyle tamamlanacak 13 OSB ve 4 sanayi sitesi projesinin yaklaşık 30 bin kişilik istihdam yaratmasının beklendiği bildirildi.
2027 bütçesinde OSB, Endüstri Bölgesi ve Sanayi Sitesi projelerine 53 milyar lira kaynak ayrılacağı belirtildi. Ekim 2024'ten bu yana OSB'lerde dijital ilan uygulamasıyla 252 OSB'de 9 bin 507 yatırımcı başvurusu alındığı ve 23 milyon metrekarelik yatırım alanının 1.472 sanayiciye tahsis edildiği ifade edildi.
Bütçe kullanımı ve devreden ödenek:
Kacır, 2025 yılı için Bakanlık ve bağlı kuruluşlara 194 milyar 531 milyon 626 bin lira ödenek ayrıldığını; yıl içindeki eklemelerle bu tutarın 260 milyar 30 milyon 539 bin 573 lira'ya ulaştığını açıkladı. Söz konusu ödeneğin 243 milyar 458 milyon 124 bin 835 lira'lık kısmı bütçe giderine dönüştürülürken, kalan ödeneğin 1 milyar 506 milyon 687 bin 64 lira olarak 2026 yılı bütçelerine devredildiği kaydedildi.
Sunum boyunca Kacır, yerli ve millî teknoloji üretimi ile Ar-Ge kapasitesinin artırılmasına yönelik politikaların süreceğini vurguladı ve 2027 hedefleri çerçevesinde Togg başta olmak üzere stratejik alanlarda kullanıcı tabanını büyütmeye odaklanacaklarını belirtti.
Bakan Kacır: "Son bir yılda 55 bin, bugüne kadar 130 binden fazla Togg yollara çıktı"
