Diyarbakır'ın sıcaklarına karşı 32 yıllık gelenek
Doğan Evelek, Diyarbakır Sur ilçesi Gazi Caddesi'nde Ulu Cami karşısında açtığı tezgâhıyla yaz aylarının vazgeçilmez serinleme noktasını oluşturuyor. 1993-1994 yıllarından beri seyyar satıcılık yapan Evelek, meyan kökünü bizzat doğadan topluyor, eşiyle birlikte temizleyip işleyerek tüketime hazır hale getiriyor.
Her gün sabah saat 05.00'te hazırlıklara başlayan Evelek, yaz sezonunda 25-30 TL aralığında fiyatlarla sattığı içeceklerle hem geçimini sağlıyor hem de bölge sakinleri ve gelen ziyaretçilere doğal alternatifler sunuyor.
Meyanın toplanmasından şerbete dönüşümü:
Evelek, meyan kökünü Aralık ile Şubat ayları arasında topladıklarını; özellikle Bismil civarında kök bulduklarını belirtiyor. Kökleri eve getirip "yaklaşık üç-dört ay" kurumaya bıraktıklarını, Mayıs başında ezme işlemine başladıklarını ve Haziran ortasında satışa başladıklarını anlatıyor. Sezonun yaklaşık üç-dört ay sürdüğünü ve Ekim ayının sonuna kadar devam ettiğini vurguluyor.
Hazırlık aşamalarının müşterinin gözü önünde gerçekleştiğini belirten Evelek, temizliğe özen gösterdiklerini söylüyor: "Her şey vatandaşın gözü önünde hazırlanıyor." Bu süreç, meyan kökünün doğadan toplanmasından şerbet olarak sunulmasına kadar uzanan bir emek zinciri oluşturuyor.
Tezgâh, çeşitler ve müşteri tepkileri:
Tezgâhta başlıca üç ürün öne çıkıyor: meyan şerbeti (25 TL), limonata (30 TL) ve reyhan şerbeti (30 TL). Evelek, limonatanın rendelenmiş doğal limondan hazırlandığını; reyhanın ise Hevsel bahçesinde yetişen bitkiden geldiğini belirtiyor ve Reyhan şerbetinin seyyar satıcılarda nadir bulunduğunu, Diyarbakır'da şu anda sadece kendisinde olduğunu ifade ediyor.
Müşteriler sıcak havalarda meyan şerbetinin seçildiğini, harareti alıp ferahlık sağladığını söylüyor. Şanlıurfa'dan gezmeye gelen bir ziyaretçi, "Çok sağlıklıdır. Harareti alır. Herkese tavsiye ederim" diyerek ürünün yöresel benzerliği nedeniyle zorlanmadan içtiğini belirtiyor. Evelek, fiyatları görünür şekilde sergileyerek herkesin bütçesine uygun olmasını amaçladığını ekliyor: "Herkes içebilsin diye uygun tutuyoruz. Bir çay parası kadar."
Doğan Evelek, çocuk yaşta başladığı işi zamanla tezgâh usulüne taşıdığını ve halen bu geleneği Gazi Caddesi'nde yaşatmaya devam ettiğini söylüyor: "Allah ömür verdiği sürece de sürdüreceğiz."
Bu tezgâh, Diyarbakır'ın yaz aylarındaki yüksek sıcaklıklarında hem serinletici hem de kültürel bir lezzet durağı olmayı sürdürüyor.
32 yıldır yaz ayları geçim kaynağı oluyor
