Sur Gazi Caddesi'nde nesilden nesile sürdürülen serinlik
Diyarbakır'da 32 yıldır seyyar satıcılık yapan Doğan Evelek, geleneksel içeceklerle yaz aylarının vazgeçilmez noktalarından biri olarak öne çıkıyor. Evelek, doğal yöntemlerle hazırladığı meyan kökü şerbetinin yanı sıra reyhan şerbeti ve doğal limonatayla Sur ilçesi Gazi Caddesi'ndeki, Ulu Cami karşısındaki tezgâhında her sabah müşterilerini ağırlıyor.
Hazırlık ve mevsim döngüsü:
Evelek, meyan kökünü kendisi ve eşiyle birlikte doğadan toplayıp işliyor. Kök toplama döneminin Aralık ile Şubat arasında olduğunu, kökleri yaklaşık 3-4 ay evde kuruttuklarını, Mayıs başında çekiçle ezmeye başladıklarını ve satışa Haziran ortasında geçtiklerini anlatıyor. Evelek, sezonun yaklaşık 3-4 ay sürdüğünü ve satışların Ekim ayı sonuna kadar devam ettiğini belirtiyor. Meyan kökünün daha çok Bismil tarafında bulunduğunu, reyhanın ise Hevsel bahçelerinde yetiştirildiğini söylüyor ve bu ürünleri Diyarbakır'a ait değerler olarak tanımlıyor.
Evelek, işe başladığı dönemi de aktarıyor: 1993-1994 yıllarında çocuk yaşta başladığını, ilk yıllarda küçük beş kiloluk bidonlarla çalıştığını, 14-15 yaşına gelince takımı sırtlayarak işi sürdürdüğünü ve yaklaşık üç yıl önce tezgâh usulüne geçtiğini ifade ediyor. Ailece yürüttükleri işi 'yaz mevsiminin ekmek teknesi' olarak tanımlıyor.
Tezgâh, fiyat ve müşteri yorumu:
Evelek her gün sabah 05.00'te hazırlıklara başlıyor ve Gazi Caddesi'ndeki tezgâhını açıyor. İçecekleri müşterilere 25 ile 30 TL arasında değişen fiyatlarla sunuyor; buna göre meyan kökü şerbeti 25 TL, limonata 30 TL ve reyhan şerbeti 30 TL olarak satılıyor. Fiyatlarını görünür şekilde asarak herkesin erişebilmesini sağladıklarını, hijyene çok önem verdiklerini ve her şeyin vatandaşın gözü önünde hazırlandığını vurguluyor.
Tezgâh, özellikle Diyarbakır yazınının 40 dereceyi aşan sıcaklıklarında yoğun ilgi görüyor; müşteri taleplerindeki artış doğal içeceklere yönelimin yükseldiğini gösteriyor. Şanlıurfa'dan gezmeye gelen Mehmet Ersoy ise içeceği deneyimleyip, bunun 'çok sağlıklı' olduğunu, harareti aldığını ve herkese tavsiye ettiğini belirtiyor.
Doğan Evelek ve ailesi, bu geleneği Gazi Caddesi'nde sürdürmeye kararlı. Evelek, 'Allah ömür verdiği sürece devam edeceğiz' diyerek hem geçim kaynaklarını hem de bölgenin yerel lezzet kültürünü yaşatmaya devam ettiklerini ifade ediyor.
DOĞAN EVELEK, 1993-1994 YILLARINDAN BERİ BU İŞİ YAPTIĞINI SÖYLEDİ.
