Prof. Dr. Şevket Özkaya’dan yaşlanan nüfusa özel uyarı
Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, Türkiye’de yaşlanan nüfusta birden fazla kronik hastalığın eş zamanlı görülmeye başladığını vurguladı. Özellikle 60 yaş ve üstü bireylerde kilo fazlalığı, hareket kısıtlılığı ve nefes darlığı gibi yakınmaların giderek arttığını belirten Özkaya, bu belirtilerin tek tek değil bir bütün olarak değerlendirilmeleri gerektiğini söyledi.
Hangi belirtiler birlikte görüldüğünde dikkat çekiyor:
Özkaya, yaş ilerledikçe ortaya çıkan şu şikayetlerin bir arada bulunmasının kardiyopulmoner metabolik sendrom şüphesini artırdığını kaydetti: aşırı yorgunluk, gündüz uyuklama, nefes darlığı, bacaklarda şişlik, kilo verme güçlüğü, hareket kısıtlılığı, yüksek tansiyon ve kan şekeri sorunları. Ayrıca kronik böbrek hastalığı, tip 2 diyabet, obezite ve kardiyovasküler hastalıkların sık birlikte göründüğüne dikkat çekti.
Özkaya, bu karma tabloya sahip hastaların genellikle farklı branşlara başvurduklarını ancak temel nedeni bulmakta zorlandıklarını belirterek, "Tüm bunlar için bir poşet dolusu ilaç kullanmak zorunda kalıyorsanız, doktor doktor gezip sizi bu hale getiren hastalığınızın ne olduğunu düşünüyor ve aklınıza yatan bir cevap bulamıyorsanız, sizde kardiyopulmoner metabolik sendrom olabilir" diye konuştu.
Uyarıların erken fark edilmesinin önemi:
Prof. Dr. Özkaya, bu sendromun tek bir hastalık olmadığını, obezite, nefes darlığı, tip 2 diyabet, kronik böbrek hastalığı, yüksek tansiyon ve kardiyovasküler hastalıkların birbirinden bağımsız gelişmediğini, aksine birbirinin gelişme riskini ve şiddetini artırdığını vurguladı. Bu nedenle toplumun hastalığın seyrine ve tipik tedavi yaklaşımlarına ilişkin bilinçlendirilmesinin gerektiğini söyledi.
Özkaya, uyarı işaretlerini daha erken fark etmenin uzun vadeli sağlık korunması açısından kritik olduğunu belirtti ve acil uyarı cümlesi olarak "Yoğun bakımlar bu hastalarla doldu" ifadesini kullandı; bu ifadeyle ağır tabloların yoğun bakım ihtiyacını artırdığını anlattı.
Aile hekimleri ve önleyici adımlar:
Uzman, aile hekimlerinin yaşlanan toplumu yakından takip etmelerinin önemini vurgulayarak, erken tespit ve uygun yönlendirmelerin ileride ortaya çıkabilecek ciddi sorunları engelleyebileceğini belirtti. Ayrıca Halk sağlığı kapsamında Sağlık Bakanlığı tarafından her ilçede erişilebilen Sağlıklı Hayat Merkezlerinin düzenli ziyaret edilmesini önerdi.
Özetle, 60 yaş üstü bireylerin birden çok kronik belirtiyi birlikte yaşaması durumunda tek tek semptomlara odaklanmak yerine bunları bir sendrom çerçevesinde değerlendirmek ve aile hekimliği aracılığıyla erken müdahale sağlamak gerektiği vurgulanıyor.
GÖĞÜS HASTALIKLARI UZMANI PROF. DR. ŞEVKET ÖZKAYA
