Yaş çay sezonuna sayılı günler: Üreticiler hazırlıklarını tamamlıyor
Rize, Artvin, Trabzon, Giresun ve Orduda 2026 yılı yaş çay sezonunun başlamasına kısa süre kala üreticiler bahçe hazırlıklarını sürdürüyor. Üreticiler, çaylıkların 1/10 oranında budamasını tamamlayıp bahçe temizliklerini yaparken, gübreleme uygulamalarında ise iki kademeli bir yaklaşım benimsendi: bir kısmı sezon öncesi, kalan gübre ise 1. sürgün sonrası verilecek.
Özel sektör temsilcileri ve Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAYKUR)ün alımlarına başlanmasıyla üreticiler bu yıl çay toplamaya fabrikaların açılmasıyla birlikte başlayacak. Aynı zamanda üreticilerin gündeminde bu haftalarda açıklanması beklenen çay taban fiyatı bulunuyor.
Kademeli geçiş ve iklimin etkisi
Türkiye Ziraatçılar Derneği Rize Şube Başkanı Müfit Akman, iklim koşullarının bu yıl çay bahçelerini etkilediğine dikkat çekerek üretimin bölgelere göre kademeli olacağı değerlendirmesinde bulundu. Akman, "Kampanyanın açılışına çok az bir zaman kaldı. Çay bahçeleri soğuklardan etkilense de gelen (olgunlaşan) yerler var. Bir miktar soğuğun etkilediği yerler var. Bu nedenle kademeli bir çay geçişi olacağa benziyor" ifadelerini kullandı.
Gübreleme, budama ve kalite uyarıları
Akman, çay tarımının sürdürülebilirliği için üreticilerin ve işletmelerin uyması gereken uygulamalara dikkat çekti. Üreticilere yönelik uyarılar arasında set aralarına gübre verilmesi, çay ocağının içine gübre serpilmeyecek şekilde dikkat edilmesi ve uygunsuz uygulamaların verim ile kaliteyi düşürdüğü yer aldı. Akman, üreticilerin bazı hatalı uygulamalarını şu sözlerle özetledi: "Üreticilerimiz gübre atarken maalesef ısrarla diyoruz set aralarına atın. Çay ocağının içerisine atmayın, değnekle vurmayın gibi uyarılarımız olmasına rağmen sahada yeni işte bugün de 5-6 bahçede ıslak olan çay bahçesine serpme şeklinde atılmış belli. Çay tamamen patlatmış, sürgünler yanmış. Bu da verim düşüklüğünü, kalitesizliği arttırıyor."
Toprak sağlığına yönelik spesifik öneriler de yapan Akman, toprak pH değerlerinin düşüklüğüne işaret ederek tarım kireci kullanımını önerdi ve şu verileri paylaştı: "Topraklarımız sürekli kimyasal kullanıldığından, 90 yılından bugüne kimyasal kullanmanın verdiği zararla pH değerleri hızla düştü, 3.7, 4.5 gibi. Bizim bunu yukarı çıkarmamız lazım. Kimyasal gübrede de bu amonyum sülfatlı gübreler toprak yapısını bozuyor. ... Biz 25-5-10 dediğimiz granül gübrenin set aralarına 60-80 kilogram arasında verilmesini öneriyoruz."
Akman, gübre serbestisini dengeli kullanma tavsiyesini şu şekilde sürdürdü: "Dönüme 60-80 kilogram, hatta bunu verebiliyorlarsa yüzde 50-60'ını birinci sürgün öncesi, mart ayı sonu, nisan ayının başlangıcı, kalan yüzde 40'ını da birinci sürgünü topladıktan sonra." Ayrıca bölgenin uzun yıllardır çay üretiminden sağladığı gelir ve ürünün önemine vurgu yaparak, "Bu efsunlu ürüne gerçekten biraz özen gösterelim" dedi.
Kampanya takvimi ve üreticilere öneriler
Budama bildirimleriyle ilgili de uyarılar yapan Akman, kayıtlı çay bahçelerinden yerden yüksekliği 20 santimetreyi geçmeyecek şekilde her üreticinin 1/10 budama yapması gerektiğini belirtti. Budama yapıp bağlı oldukları fabrikalara tespit ettiren üreticilerin o yıl için ÇAYKUR'a çay satabilir hale geleceğini ifade etti. Akman, kampanya açılışı için takvimi şu şekilde özetledi: "Kampanyanın 10 Mayıs veya 15 Mayıs gibi açılabileceği gözüküyor havalar bu şekilde giderse."
Son olarak üreticilerin kampanyaya hazır girmeleri için bahçe temizliği, budama tespitleri ve gübreleme planlarını tamamlamalarının önemine vurgu yapıldı. Üreticilerin sezon öncesi hazırlıklarını eksiksiz tamamlaması, hem verim hem de kuru çay kalitesi açısından belirleyici olacak.
Öne çıkan noktalar: Üreticiler 2026 sezonu öncesi 1/10 budama, düzenli bahçe temizliği ve planlı gübreleme yapıyor; gözler açıklanacak çay taban fiyatı ve kampanya açılış tarihine çevrilmiş durumda.
TÜRKİYE ZİRAATÇILAR DERNEĞİ RİZE ŞUBE BAŞKANI MÜFİT AKMAN AÇIKLAMA YAPTI
