Yalıncak karpuzu üretimi alarm veriyor:
Trabzon Ortahisar ilçesi Yalıncak Mahallesi'nden adını alan Yalıncak karpuzu, Doğu Karadeniz'in tek karpuz üretim merkezi olarak biliniyor. Ancak son yıllarda üretimde belirgin bir gerileme yaşanıyor; üreticiler, verimin giderek azaldığını ve eski üretim düzeylerine ulaşılamadığını söylüyor.
Üretimde gerilemenin temel nedenleri:
Çiftçiler, üretimdeki düşüşün birden fazla etkene bağlı olduğunu ifade ediyor. Toprak verimliliğinin azalmasının yanı sıra artan zararlı böcek ve hastalık baskısı öne çıkıyor. Özellikle beyaz sinek, tuta, kelebek ve kara kurt gibi zararlılar sebze ürünlerine ciddi zarar veriyor ve bu durum karpuz verimlerini olumsuz etkiliyor. Ayrıca üretim alanlarının çeşitli nedenlerle daralması da toplam ürün miktarını azaltıyor.
Üreticiler geçmiş yıllarda tohum ve fidenin toprağa bırakılmasının ardından ürünün kendiliğinden yüksek verim verdiğini belirtirken, bugün aynı araziden elde edilen verimin dramatik biçimde düştüğünü aktarıyorlar.
Çiftçilerin gözlemleri ve sayısal veriler:
15 yıldan fazla süredir Yalıncak Mahallesi'nde karpuz üreten İsmail Köksal Kodan, 2010'da başlayan üretimin önceki yıllara göre azaldığını vurguluyor. Kodan, eskiden dönüm başına 5-6 ton, hatta 10 ton karpuz alırken, günümüzde aynı alandan 1-2 ton civarında ürün elde edildiğini belirtiyor. Bu gerilemede hem haşarat hem de hastalıkların etkili olduğu ve toprakların eski verimini kaybettiği ifade ediliyor.
Kodan ayrıca, üretimin sadece karpuzda değil fasulye ve domates gibi diğer ürünlerde de düştüğünü, meyve ve sebzenin canlılığını yitirir gibi olduğunu söylüyor. İlk yıllarda Yalıncak karpuzu bölgedeki üreticiler için revaçtayken, bugün üretimi sürdürenlerin sayısı azalmış durumda; bazıları sağlık nedenleriyle üretimi bırakırken, bazıları ise topraklarını başka kullanımlar için vermiş bulunuyor.
Hasat açısından da bu yıl gecikmeler yaşandığını aktaran üreticiler, bazı çiftçilerin hasada başladığını ancak genel durumun önceki yıllara göre zayıf olduğunu belirtiyor. Yalıncak karpuzunu ayırt eden en önemli özellikler olarak tat ve aroma gösteriliyor; buna rağmen üreticiler artık ticarî kazançtan çok bir karpuz yiyebilmek için bile güçlü emek harcadıklarını ifade ediyor.
DOĞU KARADENİZ'İN TEK KARPUZ ÜRETİM MERKEZİ OLAN VE İSMİNİ ÜRETİLDİĞİ TRABZON'UN ORTAHİSAR İLÇESİ YALINCAK MAHALLESİ'NDEN ALAN YALINCAK KARPUZUNDA VERİM HER GEÇEN YIL AZALIYOR
