Uzun süreli Kovid Türkiye'de geniş bir hasta grubunda gözden kaçıyor
Prof. Dr. Şevket Özkaya, COVID-19 geçiren her 6 kişiden yaklaşık birinde görülen uzun süreli kovid tablosunun pandemi sonrası dönemde kolaylıkla gözden kaçabildiğini vurguluyor. Türkiye'de 17 milyondan fazla kişinin COVID-19 enfeksiyonu geçirdiği düşünülürse, Özkaya'ya göre yaklaşık 3 milyon kişinin uzun süreli COVID şikayetleriyle yaşamını sürdürüyor olabileceği tahmin ediliyor.
Araştırma ve temel bulgular
Geçen hafta yayımlanan bir araştırmaya atıfta bulunan Özkaya, çalışmanın sonuçlarına göre "COVID-19 ile enfekte olan her 6 kişiden yaklaşık biri uzun süreli COVID geliştiriyor ve bu kişilerin neredeyse yüzde 90'ı kronik sağlık sorunları yaşamaya devam ediyor" dedi. Araştırmacılar, enfeksiyon sonrası ortaya çıkan ve önceden var olan rahatsızlıklarla açıklanamayan semptomları inceleyerek uzun süreli COVID vakalarını tanımladı.
Belirtiler ve bölgesel farklılıklar
Özkaya, uzun süreli kovidin en sık görülen yakınmalarının uzun süren halsizlik, yorgunluk, eklem ağrıları, ani duygu durumu değişiklikleri ve sık hastalanma olduğunu belirtti. Ayrıca çalışmada, uzun süreli COVID tanısı alan hastaların önemli bölümünde solunum, sindirim sistemi ve sistemik belirtilerin yaygın olduğunun ortaya konduğunu söyledi.
Çalışma aynı zamanda belirtilerin bölgelere göre değişebildiğini gösteriyor: bazı bölgelerde tiroid hastalıkları daha sık gözlenirken, diğer bazı bölgelerde prediyabet ve hiperglisemi gibi metabolik bozukluklar ön plana çıkıyor.
Tanı ve klinik yaklaşımlar
Uzun süreli COVID vakalarının tanı konmasında güçlükler yaşandığını belirten Özkaya, bunun bir nedeninin 'Long COVID' için özel bir tanı kodunun bulunmaması olduğunu söyledi: "Bu nedenle birçok hasta farklı branşlara başvurmasına rağmen gözden kaçabiliyor."
Özkaya, farklı uzmanlık alanlarının dikkat etmesi gereken noktaları şöyle sıraladı: kardiyologlar otonom sinir sistemi bozukluklarını, endokrinologlar metabolik hastalıkları, nörologlar açıklanamayan bilişsel sorunları, göğüs hastalıkları uzmanları nefes darlığı ve derin nefes alma isteğini, psikiyatristler duygu durum bozukluklarını ve aile hekimleri sık hastalanma şikayetlerini uzun süreli kovid açısından değerlendirmeli.
Halk sağlığı boyutu ve gereksinimler
Özkaya, uzun süreli COVID'in "giderek daha önemli bir halk sağlığı sorunu" haline geldiğini belirterek, bu tablonun daha iyi gözetim, koordineli bakım ve yeni tedavi yaklaşımlarını gerekli kıldığını vurguladı. Ayrıca farklı kişilerin farklı semptomlar yaşadığı unutulmamalı; tedavi süreçleri kişiye özel planlanmalıdır.
Özetle, pandemi sona erse de COVID-19 ve buna bağlı uzun süreli kovid yükü devam ediyor; sağlık sisteminin bu hasta grubunu tanıma, takip ve tedavi kapasitesini güçlendirmesi önem taşıyor.
GÖĞÜS HASTALIKLARI UZMANI PROF. DR. ŞEVKET ÖZKAYA, KOVİD-19 GEÇİREN HER 6 KİŞİDEN YAKLAŞIK BİRİNDE GÖRÜLEN "UZUN SÜRELİ KOVİD" TABLOSUNUN GÖZDEN KAÇABİLDİĞİNİ BELİRTEREK, TÜRKİYE'DE YAKLAŞIK 3 MİLYON KİŞİNİN BU DURUMDAN ETKİLENMİŞ OLABİLECEĞİNİ SÖYLEDİ.
