OMÜ'den uyarı
Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Oğuz Uzun, Dünya Zatürre Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada zatürrenin sadece akciğerleri etkileyen hafif bir hastalık olarak görülmemesi gerektiğini belirtti. Uzun, modern tıbbın ilerlemiş olmasına, güçlü antibiyotiklerin geliştirilmesine ve aşı kullanımının yaygınlaşmasına rağmen zatürrenin halen önemli bir hastalık ve ölüm nedeni olmaya devam ettiğini vurguladı.
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre 2023 yılında dünyada yaklaşık 2,7 milyon kişi alt solunum yolu enfeksiyonları nedeniyle hayatını kaybettiğini hatırlatan Prof. Dr. Oğuz Uzun, özellikle belirli gruplarda hastalığın ağırlaşma ihtimalinin yüksek olduğunu söyledi.
Kimler daha riskli:
Zatürre her yaşta görülebilse de 65 yaş ve üzerindekiler, küçük çocuklar, kronik kalp ve akciğer hastalığı olanlar, diyabet ya da böbrek yetmezliği gibi kronik hastalığı bulunanlar ile bağışıklık sistemi zayıflamış kişiler daha yüksek risk grubunda bulunuyor. Prof. Dr. Oğuz Uzun, hafif vakaların evde tedavi edilebildiğini ancak hastaneye yatış gerektiren olgularda ölüm riskinin belirgin şekilde arttığını aktardı.
Uzun, evde tedavi edilebilen hafif zatürrelerde ölüm riskinin yüzde 1'in altında olduğunu, hastaneye yatırılan vakalarda bu oranın yüzde 5-15 aralığına çıktığını, yoğun bakım gerektiren ağır vakalarda ise ölüm riskinin yüzde 20-50 seviyelerine ulaşabildiğini ifade etti.
Belirtiler ve tanı:
Zatürrenin en sık görülen belirtileri arasında ateş, titreme, öksürük, balgam, nefes darlığı, göğüs ağrısı ve halsizlik sayılıyor. Ancak Prof. Dr. Oğuz Uzun, her hastada ateş veya balgamın mutlaka görülmeyebileceğine dikkat çekti. Özellikle ileri yaştaki hastalarda hastalığın yalnızca halsizlik, iştahsızlık, bilinç bulanıklığı veya genel durumda bozulma olarak ortaya çıkabileceğini belirtti. Bu nedenle belirtilerin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Zatürre tanısının hastanın şikâyetleri, muayene bulguları ve gerektiğinde akciğer grafisi ile konulduğunu söyleyen Uzun, tedavinin etken mikroorganizmaya ve hastalığın ağırlığına göre planlandığını aktardı. Bakteriyel zatürrelerde antibiyotik tedavisi uygulanırken, virüs kaynaklı zatürrenin antibiyotikle doğrudan tedavi edilmediği hatırlatıldı.
Korunma ve acil durum işaretleri:
Prof. Dr. Oğuz Uzun, zatürreden korunmada aşılamanın önemli rol oynadığını belirterek pnömokok ve grip aşılarının uygun kişilere uygulandığında bazı zatürre türleri ve ağır enfeksiyonların önlenmesine yardımcı olduğunu söyledi. Sigaranın bırakılması, el hijyenine özen gösterilmesi ve kronik hastalıkların kontrol altında tutulmasının da korunmada etkili olduğuna dikkat çekti.
Sonbahar ve kış aylarında, insanların kapalı ve kalabalık ortamlarda daha fazla zaman geçirmesi ile grip ve RSV gibi solunum yolu virüslerinin yaygınlaşmasının zatürre riskini artırdığını belirten Uzun, viral enfeksiyonların doğrudan zatürreye yol açabileceğini ya da bakteriyel zatürre gelişimini kolaylaştırabileceğini ifade etti.
Uyarı niteliğinde son olarak Prof. Dr. Oğuz Uzun, belirgin nefes darlığı, dudaklarda morarma, bilinç bulanıklığı veya şiddetli göğüs ağrısı gibi durumlarda vakit kaybetmeden tıbbi yardım alınması gerektiğini söyleyerek, uzayan öksürük, ateş ve özellikle nefes darlığını basit bir üşütme olarak değerlendirmeyin diye ekledi.
ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ (OMÜ) TIP FAKÜLTESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI ANABİLİM DALI BAŞKANI PROF. DR. OĞUZ UZUN
