Teknoloji kullanımı omurga sağlığını zorluyor
Günlük yaşamın ayrılmaz parçaları haline gelen cep telefonları ve dizüstü bilgisayarlar, uzun süre yanlış pozisyonda kullanıldığında omurga üzerindeki yükü artırarak kas-iskelet sorunlarına zemin hazırlıyor. Medicana Sağlık Grubu Beyin ve Sinir Cerrahisi Bölümü’nden Op. Dr. Mehmet Serdar Balkan, son yıllarda 'Text Neck Sendromu' ve 'Laptop Neck Sendromu' adıyla tanımlanan tabloya dikkat çekiyor.
Temel mekanizma ve ölçümler
Op. Dr. Mehmet Serdar Balkan, bu iki tablonun aynı mekanizmayla ortaya çıktığını belirterek başın öne doğru eğilmesinin boyun omurlarına binen yükü katlanarak artırdığını vurguluyor. Normalde 4-5 kilogram olan baş ağırlığının, 60 derece eğimde 25-30 kilograma kadar çıkabildiği belirtiliyor.
Hangi gruplar risk altında?
Yapılan çalışmalara göre özellikle genç erişkinler, öğrenciler ve masa başı çalışanlar daha yüksek risk taşıyor. Op. Dr. Mehmet Serdar Balkan, 'Üniversite öğrencilerinde boyun ağrısı görülme sıklığı yüzde 25 ile 70 arasında bildiriliyor' diyerek uzaktan çalışma ve çevrim içi eğitimin laptop boynu vakalarında artışa katkı sağladığını belirtiyor. Ayrıca ofis çalışanları, öğretmenler, hekimler ve uzun süre bilgisayar başında çalışan herkes risk grubunda yer alıyor.
Belirtiler ve ilerleyici etkiler
En sık görülen belirtiler arasında boyun, omuz ve kürek kemiği çevresinde ağrı, boyunda sertlik, hareket kısıtlılığı, gerilim tipi baş ağrıları ve üst sırt bölgesinde yanma hissi bulunuyor. İleri vakalarda duruş bozuklukları belirginleşiyor; Op. Dr. Mehmet Serdar Balkan, 'Başın öne doğru kalıcı yer değiştirmesi, omuzların düşmesi ve kamburlaşma sadece estetik bir sorun değil, fonksiyonel ve ilerleyici bir sağlık problemidir' uyarısında bulunuyor.
'Geçici ağrı' olarak görülmemeli
Bu yakınmaların basit kas ağrıları olarak geçiştirilmemesi gerektiği vurgulanıyor. Op. Dr. Mehmet Serdar Balkan, erken önlem alınmazsa servikal disk dejenerasyonu, kas dengesizlikleri, omurga eğriliklerinde bozulma ve kronik ağrı sendromlarına zemin hazırlanabileceğini; ileri dönemlerde boyun fıtığı ve kanal daralması gibi cerrahi gerektirebilecek durumların ortaya çıkabileceğini belirtiyor.
Korunma ve pratik öneriler
Ekran yüksekliği: Cep telefonu ve laptop ekranı göz hizasına yakın tutulmalı.
Donanım düzeni: Laptop kullanırken yükseltici ve harici klavye tercih edilmeli.
Kısa molalar: Her 30 dakikada bir kısa mola verilip boyun ve omuzlar hareket ettirilmeli.
Duruş bilinci: Baş nötr pozisyonda, omuzlar geride tutulmalı.
Güçlendirici egzersizler: Boyun ve sırt kaslarını güçlendiren egzersizler günlük rutine eklenmeli.
Op. Dr. Mehmet Serdar Balkan son olarak, 'Doğru duruş, ergonomik çalışma şartları ve düzenli egzersizle bu sorunların büyük bölümü önlenebilir. Teknoloji bize hizmet etmeli, omurgamıza zarar vermemeli' diyerek erken önlemin önemini vurguluyor.
MEDİCANA SAĞLIK GRUBU BEYİN VE SİNİR CERRAHİSİ BÖLÜMÜ'NDEN OP. DR. MEHMET SERDAR BALKAN
