kütahya'dan uzman uyarısı:
Kütahya Şehir Hastanesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı Dr. Öğretim Üyesi Aycan Acet, sonbahar mevsimiyle birlikte doğada mantarların çoğalmasının mantar zehirlenmeleri riskini artırdığını belirtti. Acet, zehirli türlerin bazı yenilebilir mantarlara çok benzediğini ve uzman olmayan kişilerin türleri ayırt edemeyeceğini vurguladı.
neden sonbahar riskli dönemdir:
Acet, yağışların artması, nem oranının yükselmesi ve havanın ılık kalmasının doğada mantar üretimini tetiklediğini söyledi. Özellikle kırsal bölgelerde uzun yıllardır süren doğadan mantar toplama alışkanlığı nedeniyle vakaların arttığına dikkat çekildi.
Mantarların fotoğrafına bakarak ya da sosyal medyadaki paylaşımlara güvenerek tüketim yapılmasının tehlikeli olduğunu aktaran Acet, yakın zamanda fotoğrafını gördüğü mantarı toplayıp yiyen bir vatandaşın böbreklerinde diyaliz gerektirecek düzeyde hasar oluşması nedeniyle takip edildiğini örnek verdi.
belirtiler, gecikme ve aldatıcı düzelme:
Mantar zehirlenmelerinde belirtiler tüketilen türlere göre değişiyor. Acet, en sık görülen ilk belirtilerin mide ve bağırsakla ilgili olduğunu; bulantı, kusma, karın ağrısı ve ishal gibi şikâyetlerin sık rastlandığını söyledi. Bazı türlerin ise baş dönmesi, sersemlik, bilinç bulanıklığı ve halüsinasyon gibi nörolojik belirtilere yol açabileceği belirtildi.
Belirtilerin ortaya çıkış süresi kritik öneme sahip: bazı ölümcül türlerde şikâyetler 6–24 saat içinde başlarken, böbreklere zarar veren türlerde semptomlar birkaç gün, hatta birkaç hafta sonra görülebiliyor. Ayrıca Acet, ilk kusma ve ishal döneminden sonra 1–2 gün kendini iyi hissetmenin aldatıcı olabileceğini; bu sürede karaciğer hasarının sessizce ilerleyebileceğini aktardı.
hayati riskler ve tedavi gereksinimleri:
Mantar kaynaklı ölümlerin çoğunlukla akut karaciğer yetmezliği, buna eşlik eden böbrek yetmezliği ve kanama bozukluklarından kaynaklandığını ifade eden Acet, bazı hastaların hayatta kalabilmesi için karaciğer nakline ihtiyaç duyabildiğini kaydetti.
Acet, mantar tüketimi sonrasında belirtiler ortaya çıkması halinde zaman kaybetmeden tıbbi yardım alınması gerektiğini vurguladı. Mantar zehirlenmesi şüphesi durumunda 112 Acil Çağrı Merkezi veya 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi aranmalı ve en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Tedavi ve tanı sürecine yardımcı olması için tüketilen mantarın artığının, pişmiş hâlinin veya kusmuk örneğinin sağlık kuruluşuna götürülmesi önerildi. Aynı yemekten yiyen diğer kişilerde şikâyet olmasa bile sağlık kuruluşuna başvurmaları gerektiği belirtildi.
Evde kusturmaya çalışmak, süt veya yoğurt tüketmek ya da bitkisel yöntemlerle tedavi aramak gibi uygulamalardan kesinlikle kaçınılmasını söyleyen Acet, özellikle sonbahar döneminde doğadan toplanan ve türünden emin olmayan mantarların tüketilmemesi çağrısında bulundu.
KÜTAHYA ŞEHİR HASTANESİ İÇ HASTALIKLARI ANA BİLİM DALI DR. ÖĞRETİM ÜYESİ AYCAN ACET
