Uzman psikologdan çocuklar için ekran uyarısı
uzmanın değerlendirmesi
Memorial Diyarbakır Hastanesi Psikoloji Bölümü'nden uzman psikolog Tülinay Seçkin, yaz tatilinde artan kontrolsüz ekran kullanımının çocukların bilişsel, fiziksel, sosyal ve akademik gelişimleri üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğini belirtti.
Seçkin, teknolojik cihazların günümüz yaşamının ayrılmaz parçası olduğunu kabul ederek, sorunlu olanın ekranın varlığı değil kullanımın kontrolsüz biçimde artması olduğuna dikkat çekti. Uzun süreli ekran maruziyetinin dikkat süresinde azalma, uyku düzeninde bozulma, fiziksel aktivitenin gerilemesi ve yüz yüze sosyal etkileşimlerin zayıflaması gibi sonuçlar doğurabileceğini söyledi.
yaz tatilinde gözlemler ve riskler
Klinik gözlemler, yaz tatili boyunca tamamen serbest bırakılan ekran kullanımının okula dönüş sürecini zorlaştırabildiğini gösteriyor. Bu durum, çocukların derslere odaklanma, sorumluluk alma ve zaman yönetimi gibi eğitim döneminde ihtiyaç duyulan becerilerde güçlük yaşamasına neden olabiliyor.
Seçkin, yaz döneminde çocukların günlük yaşamlarında kitap okuma, sanatsal faaliyetler, açık hava oyunları, spor ve akran ilişkileri için yeterli zaman ayrılmasının önemli olduğunu vurguladı.
ebeveynlere pratik öneriler
Uzman, ebeveynlere ekranı tamamen kaldırmak yerine sağlıklı kullanım alışkanlıkları kazandırmayı hedeflemelerini önerdi. Öne çıkan tavsiyeler şunlar:
- Yaz tatilinin son iki haftasında ekran sürelerinin kademeli olarak azaltılması ve günlük rutinlerin yeniden düzenlenmesi, okula dönüşte uyum sürecini kolaylaştırır.
- Yaşa uygun günlük ekran süre sınırları: okul öncesi dönemde 30 dakika, ilkokul döneminde 45–60 dakika, ortaokul ve lise döneminde yaklaşık 2 saat.
- Uyku ve uyanma saatlerinin tamamen değişmesine izin verilmemesi, okul dönemine geçişte yaşanabilecek uyum sorunlarını azaltır.
- Ekran içeriğinin denetlenmesi ve hangi uygulamaların kullanıldığının izlenmesi, sadece süre sınırlamasından daha etkili olacaktır. Ayrıca aile bireylerinin kendi ekran kullanım alışkanlıklarının çocuklar üzerinde model oluşturduğunu unutmamak gerekmektedir.
Seçkin, çocukların yalnızca ekrandan uzak tutulmasının yeterli olmadığını; oyun oynayabilecekleri, keşfedebilecekleri, üretebilecekleri ve duygusal bağlarını güçlendirebilecekleri zengin yaşam deneyimlerinin sağlanmasının gerektiğini belirtti. Yaz tatilinin bu deneyimleri desteklemek için önemli bir fırsat sunduğunu ve ebeveyn rehberliği ile sağlıklı sınırlar sayesinde çocukların tatilin keyfini çıkarırken yeni eğitim dönemine daha hazır başlayabileceğini ifade etti.
UZMAN PSİKOLOG TÜLİNAY SEÇKİN
