proje kapsamı ve hedefleri:
Karabük Üniversitesi (KBÜ) öğretim üyeleri Prof. Dr. Bilge Demir ile Öğr. Gör. Muhammed Emin Arınin araştırmacı olarak yer aldığı, TÜBİTAK 1001 destekli çalışmada, hava araçlarında buzlanmayı önleyen ve darbe sonrası oluşan mikro hasarları kendi kendine onarabilen ileri kompozit malzemelerin geliştirilmesi hedefleniyor. Proje, 2 milyon 950 bin lira bütçe ile 36 ay sürecek destek kapsamında yürütülüyor.
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Uçak Teknolojisi Programı öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Cahit Bilginin yürütücülüğünde başlatılan "Hava Araçları İçin Buzlanma Önleme ve Kendini Onarma Özelliklerine Sahip Çok Katmanlı Nano Katkılı İleri Polimer Matrisli Kompozitlerin Geliştirilmesi" başlıklı projede, hem buzlanma hem de darbe kaynaklı mikrohasarlara çözüm getirecek yeni kompozit yapılar araştırılıyor.
teknik yaklaşım:
Projede ön görülen teknik düzenekler arasında epoxy matrise grafen nanokatkısı eklenmesi ve kompozit yapı içerisine metal örgü ara katman yerleştirilmesi bulunuyor. Bu çok katmanlı tasarım sayesinde, düşük voltaj altında ısı üretebilen bir mekanizma oluşturularak uçak yüzeylerinde aktif buzlanma önleme sağlanması amaçlanıyor.
Sistem, mevcut pnömatik buzlanma önleme uygulamalarına göre daha hafif ve enerji verimli bir alternatif olarak tasarlanıyor; bunun sonucunda hava aracının ağırlığı ve enerji tüketiminde azalma, uçuş güvenliğinde artış ve karbon ayak izinin düşürülmesi hedefleniyor.
kendini onarma ve doğrulama metodolojisi:
Kompozit matrise entegre edilecek mikrokapsül temelli sistemle darbe sonrası oluşan mikroçatlakların kendi kendine onarılması planlanıyor. Bu yaklaşım malzemelerin servis ömrünü uzatmayı, bakım aralıklarını iyileştirmeyi ve bakım maliyetlerini düşürmeyi amaçlıyor.
Deneysel çalışmalarla eş zamanlı yürütülecek çok ölçekli sayısal analizlerle, geliştirilen malzemelerin mekanik dayanımı, ısı dağılımı, buz çözme performansı ve kendini onarma verimliliği bilgisayar ortamında modellenerek laboratuvar sonuçlarıyla karşılaştırılacak. Bu doğrulama süreci, malzeme tasarımının uygulamaya hazır hale getirilmesinde kritik rol oynayacak.
Projede ayrıca İstanbul Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Fakültesi'nden Prof. Dr. Muhammet Tahir Güneşer araştırmacı, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Mühendislik Fakültesi'nden Prof. Dr. İlven Mutlu danışman olarak yer alıyor; ekipte iki bursiyer de görev yapacak.
Proje yürütücüsü Dr. Öğr. Üyesi Cahit Bilgi'nin doktora eğitimini 2024 yılında Karabük Üniversitesi Makine Mühendisliği Anabilim Dalı'nda Prof. Dr. Bilge Demir danışmanlığında tamamlamış olması, çalışmanın kurumlar arası akademik iş birliğini güçlendiriyor.
uygulama potansiyeli:
Geliştirilecek kompozitlerin sivil ve askeri havacılıkta, insansız hava araçlarında (İHA) ve uçuş kontrol yüzeylerinde kullanılabilecek özelliklere sahip olması hedefleniyor. Projenin başarılı olması halinde, daha hafif, düşük bakım gerektiren ve enerji verimli malzemelerin uçak endüstrisinde alternatif oluşturma potansiyeli bulunuyor.
KARABÜK ÜNİVERSİTESİ (KBÜ) AKADEMİSYENLERİ PROF. DR. BİLGE DEMİR VE ÖĞR. GÖR. MUHAMMED EMİN ARI’NIN ARAŞTIRMACI OLARAK GÖREV ALDIĞI TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU (TÜBİTAK) DESTEKLİ PROJEDE, HAVA ARAÇLARINDA BUZLANMAYI ÖNLEYEN VE DARBE SONRASI OLUŞAN MİKRO HASARLARI KENDİ KENDİNE ONARABİLEN KOMPOZİT MALZEMELERİN GELİŞTİRİLMESİ HEDEFLENİYOR.
