Tütün üretiminin çevresel maliyeti
Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Başkanı ve Bağımlılık Eğitim ve Araştırma Merkezi (DÜBAM) Müdürü Prof. Dr. Tijen Acar, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamındaki T.C. Sağlık Bakanlığı panelinde tütünün yaşam döngüsünün çevreye etkilerini değerlendirdi. Panelin başlığı 'Tütün ve İklim: Sağlık ve Çevre İçin Ortak Kazanımlar' idi ve Acar konuşmasında tarladan atığa uzanan aşamaların her birinin kaynak tüketimi, sera gazı salımı ve atık üretimine katkı sağladığını vurguladı.
Tarım aşamasından kaynak tüketimine:
Prof. Dr. Acar, tütünün çevresel etkilerinin ekim aşamasında başladığını belirterek, yaprakların kurutulması, ürünlerin imalatı, ambalajlanması ve dağıtımı sırasında ortaya çıkan ek baskılara dikkat çekti. Bir sigaranın yaşam döngüsünde ortalama 3,7 litre su tükettiğini ve bu miktarın %98'inin tarım aşamasında oluştuğunu aktardı. Bu veriler, tütünün su kaynakları üzerindeki baskısının ağırlığını ortaya koyuyor.
Su, toprak ve ormanlara etkiler:
Tütün yetiştiriciliğinde kullanılan gübre ve pestisitlerin yüzey ve yeraltı su kaynaklarına karışma riski taşıdığını, uzun süreli monoculture uygulamalarının ise toprağın verimliliğini düşürebildiğini belirtti. Hasat sonrası tütün yapraklarının kurutulmasında kullanılan odun miktarının ormansızlaşmaya yol açtığını vurgulayan Acar, Dünya Sağlık Örgütü'nün tahminine göre tütün tarımının küresel ormansızlaşmanın yaklaşık %5
Türkiye için hesaplar:
Türkiye'nin 2023 yılı sigara üretim miktarını küresel ortalamalar üzerinden değerlendiren Prof. Dr. Tijen Acar, 189 milyar sigaranın yaşam döngüsünün yaklaşık 2,6 milyon ton karbondioksit eşdeğeri sera gazı salımına ve 700 milyon metreküp su ayak izine tekabül edebileceğini açıkladı. Bu rakamlar, tütün üretiminin iklim ve su kaynakları üzerindeki ölçülebilir etkilerini gösteriyor.
Çalışan sağlığı ve politika vurgusu:
Acar, tütün tarımının yalnızca ekosisteme değil, üretim sürecindeki çalışanların sağlığına da zarar verdiğini belirtti. Hasat sırasında ıslak tütün yapraklarına temas eden işçiler deri yoluyla nikotine maruz kalarak 'yeşil tütün hastalığı' riskiyle karşılaşıyor. Konuşmasını, tütün kullanımının azaltılmasının hem insan sağlığını koruyacağını hem de su, toprak ve ormanlar üzerindeki baskıyı ve sera gazı salımlarını azaltacağını belirterek sonlandırdı; Prof. Dr. Acar'ın sözleriyle: 'Sigara bırakma desteği bir iklim eylemidir'.
DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AİLE HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI BAŞKANI VE BAĞIMLILIK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (DÜBAM) MÜDÜRÜ PROF. DR. TİJEN ACAR, ANTALYA’DA DÜZENLENEN BİRLEŞMİŞ MİLLETLER (BM) İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ KONFERANSI’NDA (COP31) TÜTÜN TARIMI VE ÜRETİMİNİN DOĞAL KAYNAKLAR İLE İKLİM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİ ELE ALDI.