ilişkilerde yeni hedef: stratejik ortaklık
Türkiye’nin Hanoi Büyükelçisi Korhan Kemik, Türkiye ile Vietnam arasındaki ilişkilerin kapsamlı bir şekilde ilerlediğini ve hedefin bu ilişkileri stratejik ortaklık seviyesine yükseltmek olduğunu belirtti. Kemik, diplomatik temasların, kurumsal iş birliklerinin ve insani yardımların ilişkilerdeki ivmeyi pekiştirdiğini vurguladı.
Büyükelçi, ikili temaslar bağlamında Cumhurbaşkanımızın 2025’teki görüşmeleri, Vietnam Devlet Başkanı Luong ile BM Genel Kurulu marjındaki temaslar ile 2024’te Vietnam Komünist Partisi Genel Sekreteri ve Devlet Başkanı To Lam ile yapılan görüşmelerin önemine işaret etti. Ayrıca dışişleri ve parlamentolararası temasların artmasının ilişkilerin kurumsallaşmasını sağladığını söyledi.
ticaret, hedefler ve dengesizlik:
Kemik, iki ülke arasındaki ticaret hacminin 2025 yılında 3,4 milyar dolar olduğunu; bunun 450 milyon dolar civarının Türkiye ihracatı, geri kalanının ise ithalat olduğunu aktardı. 2026’nın ilk 9 ayında ise ticaret hacmi 2,4 milyar dolar seviyesine ulaşmış; yaklaşık 300 milyon doları ihracat olarak gerçekleşmiştir. Bu yapıda bir ticaret açığı bulunduğunu ve hedefin hacmi 4 milyar dolara çıkarmakla birlikte ticaretin sürdürülebilir ve dengeli hale getirilmesi olduğunu söyledi.
Başlıca ihracat kalemleri arasında makine ve araçlar, kumaş ve ilaçlar; ithalat kalemleri arasında ise elektronik, telefon ve bilgisayar ürünleri öne çıkıyor. Kemik, sürdürülebilir ticaret için doğrudan yatırımların önemine işaret ederek, daha fazla ticaret heyeti, fuar katılımları ve tanıtım faaliyetlerinin gerekliliğini vurguladı.
yatırımlar ve Long Thanh projesi:
Türkiye’nin Vietnam’daki toplam yatırımının 1,7 milyar dolar olduğunu hatırlatan Büyükelçi, bu yatırım içinde öne çıkan projenin Ho Chi Minh Şehri’ndeki Long Thanh Uluslararası Havalimanı yolcu terminali inşaatı olduğunu bildirdi. Projeyi bir Türk firması olan IC İçtaş liderliğindeki konsorsiyumun üstlendiğini ve bunun Türk müteahhitlik sektörünün Vietnam’da bu ölçekli bir projede ilk defa yer alması açısından örnek teşkil ettiğini söyledi.
Kemik, bu projenin diğer Türk firmalarının da Vietnam’daki altyapı projelerine katılımı için bir model oluşturabileceğini, iki ülkenin ekonomilerinin dinamik yapıları nedeniyle önümüzdeki dönemde yatırım ve ticaret potansiyelinin yüksek olduğunu vurguladı.
bağlantısallık ve sivil havacılık:
Bağlantısallığın ilişkilerin derinleşmesinde kilit rol oynadığını ifade eden Kemik, Türk Hava Yolları’nın iki ülke arasında adeta bir stratejik köprü işlevi gördüğünü söyledi. THY, 2010’da Ho Chi Minh, 2016’da Hanoi uçuşlarına başladı; şu anda haftada toplam 20 yolcu seferi ve 11 kargo seferi düzenleniyordu.
Ağustos ayında sivil havacılık otoriteleri arasında imzalanan mutabakatla yolcu frekansının 42'ye, kargo frekansının ise 28'e çıkarıldığı bilgisini veren Büyükelçi, frekans artışının ticaret, turizm ve halklar arası etkileşimi güçlendireceğini belirtti.
insani ve kültürel iş birliği:
Kemik, ilişkilerin insani boyutuna da dikkat çekti. 2023’te Türkiye’deki depremler sonrasında Vietnam’ın ilk kez yurt dışına arama-kurtarma ekibi gönderdiğini; 2024’te ise Yagi tayfunu sırasında Türkiye’nin ilgili kuruluşları ve özel sektörü aracılığıyla yardım sağladığını anlattı. Bu dayanışmanın iki ülke dostluğunu gösterdiğini söyledi.
Kültürel ilişkilerin ilişkileri güçlendiren bir unsur olduğunu vurgulayan Büyükelçi, Büyükelçilik tarafından düzenlenen etkinliklerden örnekler verdi: 23 Nisan vesilesiyle Türk çocuk edebiyatının tanıtımı, Sara Şahinkanat’ın iki kitabının Vietnamca yayımlanması, 18 Mayıs’ta Hanoi Üniversitesi’nde Atatürk ve Cumhuriyet’in anlatıldığı bir oturum ve 21-27 Mayıs tarihli "Türk Mutfağı Haftası" etkinlikleri. Ayrıca Hanoi 2. Dünya Kültür Festivali’ne katılım ve stantlarla Türkiye tanıtımının sürdürüldüğünü aktardı.
Kemik, 2028’de diplomatik ilişkilerin 50. yılı dolayısıyla daha kapsamlı kültürel ve akademik programlar planlandığını da sözlerine ekledi.
kurumsallaşma ve ortak mekanizmalar:
Büyükelçi, ilişkilerde kurumsallaşmanın önemine vurgu yaparak geçen yıl her iki tarafta da askeri ataşeliklerin açıldığını ve Ho Chi Minh Şehri Başkonsolosluğu’nun açılması yönündeki çalışmaların sürdüğünü belirtti. Ayrıca TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ile Cumhurbaşkanı tarafından kabul edilen Vietnam Ulusal Meclisi Başkanı Man’ın Nisan ziyaretinin ikili ilişkilerin geldiği noktayı gösterdiğini ifade etti.
Ekonomik iş birliğini güçlendirmek için DEİK Türkiye-Vietnam İş Konseyi ve Karma Ekonomik Komisyon mekanizmalarının etkin kullanıldığını ve Büyükelçilik ile Ticaret Müşavirliği’nin tanıtım ve eşleştirme çalışmalarını sürdürdüğünü söyledi.
tika ve kalkınma iş birlikleri:
Büyükelçi, TİKA’nın Vietnam’daki projelerinin ilişkilerin görünürlüğüne ve insani kalkınmaya katkısına dikkat çekti. 2024’te Yagi tayfunu sonrası zarar gören seraların onarımı, üç anaokulunun çatılarının yapılması ve An Giang vilayetinde Ramazan sürecinde gıda kolisi dağıtımı gibi faaliyetlerin TİKA tarafından yürütüldüğünü belirtti.
Sonuç olarak Kemik, iki ülke arasında hem diplomatik hem ekonomik hem de kültürel alanlarda önemli bir ivme ve kurumsallaşma süreci yaşandığını; hedefin stratejik ortaklık ve dengeli, sürdürülebilir ticaret olduğunu vurguladı.
TÜRKİYE’NİN HANOİ BÜYÜKELÇİSİ KORHAN KEMİK
