Türkiye’de hantavirüs: uzman değerlendirmesi
Beykent Üniversite Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Bülent Şahin, küresel kaygılara neden olan hantavirüs vakalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Güney Amerika açıklarındaki yolcu gemisinde bildirilen olguların ardından gündeme gelen soru işaretlerine karşın, Şahin Türkiye’deki türün özellikleri ve riskleri hakkında bilgi verdi.
Bulaşma ve pandemi riski
Dr. Şahin, Türkiye’deki hantavirüs türünün insandan insana bulaşmadığını vurguladı. Amerikan kıtasında bildirilen türlerde yakın temas halinde insan-insan bulaşının çok nadiren görülebildiğini, ancak Türkiye, Avrupa ve Asya’da saptanan tiplerde bu tür bir bulaşmanın söz konusu olmadığını belirtti. Uzmanın değerlendirmesine göre hantavirüsün pandemi yapma ihtimali sıfır. Ayrıca Türkiye’de hantavirüsün ilk kez 2008-2009 yıllarında tespit edildiği hatırlatıldı.
Semptomlar ve KKKA ile benzerlik
Şahin, Türkiye’deki hantavirüsün klinik tablosunun bazı enfeksiyonları taklit edebildiğini söyledi. Başta influenza olmak üzere korona ve özellikle Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) ile benzer belirtiler gösterebildiğini belirterek tanıda güçlük yaşanabileceğine dikkat çekti. Yaygın belirtiler arasında yüksek ateş, yaygın kırgınlık, vücut ağrıları, baş ağrısı, mide bulantısı, kusma, ishal ve idrar yapma güçlüğü bulunuyor.
Dr. Şahin, KKKA virüsü ile hantavirüsün neden olduğu semptomların benzer olduğuna işaret ederek KKKA virüsünün çok daha şiddetli ve ölümcül seyredebildiğini ifade etti.
Bulaşma yolları ve klinik farklılıklar
Hastalıkların bulaşmasında kemirgenlerin, özellikle farelerin rol oynadığı ifade edildi. Fare dışkı ve idrarlarının kuruduğunda toz halinde havaya karışıp solunum yoluyla akciğerlere ulaşmasının önemli bir bulaş mekanizması olduğu belirtildi. Ayrıca fare ısırıkları da bulaştırıcı olabilir. Amerikan tipinde hantavirüsün daha çok akciğerleri tuttuğu, ağır akciğer enfeksiyonları ve buna bağlı kalp yetmezliğiyle gidebildiği vurgulandı. Türkiye’deki tipte ise hastalığın ağır seyretme nedeninin böbrek hasarı ve buna bağlı böbrek yetmezliği ile ilişkili olduğu aktarıldı.
Kurban Bayramı öncesi kene ve hayvan nakli uyarısı
Dr. Şahin, kışın toprak altında yaşayan kenelerin hava ısındıkça yüzeye çıktığını ve Kurban Bayramı döneminde hayvan nakilleri nedeniyle kenelerin yayılma riskinin arttığını söyledi. Bu kapsamda hayvan nakilleri ve hayvanların kene yönünden ilaçlanmasının çok çok önemli olduğunu belirtti. Ayrıca Tarım ve Sağlık Bakanlıklarının gerekli önlemleri alacaklarını düşündüğünü ifade etti.
Özetle, Türkiye’deki hantavirüs türü insandan insana bulaşma göstermiyor; tanıda KKKA ve diğer solunum/viral enfeksiyonlarla karışabileceği için dikkatli sorgulama ve erken tanı önem taşıyor. Kene ve kemirgen teması risklerini azaltmaya yönelik önlemler gündemde kalmaya devam ediyor.
ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ UZMANI DR. BÜLENT ŞAHİN