araştırmanın kapsamı:
Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi ile İzmir Azerbaycan Derneği (İZAZDER) ortaklığında yürütülen çalışma, 2020-2025 döneminde Türkiye ve Azerbaycan'da en fazla ziyaret edilen toplam 10 dijital haber platformunda yayımlanan haberleri mercek altına aldı. Araştırmada Türkiye'den 581, Azerbaycan'dan 484 olmak üzere toplam 1.065 haber değerlendirildi. Bulgular, iki ülke arasındaki kardeşlik bağlarının dijital medyada nasıl aktarıldığını nicel ve nitel açıdan ortaya koyuyor.
yöntem ve yayın
Çalışma, Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi akademisyenleri Doç. Dr. Selin Bitirim Okmeydan ile Doç. Dr. Petek Durgeç ve Yaşar Üniversitesi öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Cudi Kaan Okmeydan tarafından kaleme alındı. Araştırma sonuçları ve öneriler, Global Academy Yayınevi tarafından e-kitap formatında yayımlandı ve iş birliği protokolü 6 Nisan 2026 tarihinde yürürlüğe giren çerçevede hazırlandı.
öne çıkan bulgular:
İncelenen haberler beş ana temada sınıflandırıldı: Savaş/Güvenlik, Stratejik İttifak, Ekonomi, Doğal Afet ve Kültür/Sanat. 2020 yılında İkinci Karabağ Savaşı nedeniyle iki ülke medyasında savaş ve güvenlik temalarının ağırlık kazandığı görüldü. Takip eden yıllarda ise ekonomik iş birliği, stratejik ortaklıklar, afet dönemlerindeki dayanışma ve kültürel etkileşim daha görünür hale geldi.
ülke bazlı farklılıklar
Araştırma, Türk dijital platformlarında stratejik ittifak ve ekonomik iş birliğinin daha düzenli ele alındığını; Azerbaycan medyasında ise savaş ve güvenlik konularının yanı sıra son yıllarda kültür ve sanat içeriklerinin öne çıktığını saptadı. Türk medyasında kültür ve sanat temalı haberlerin sınırlı kaldığı tespit edildi ve bu durum ortak mirasın dijital görünürlüğü açısından bir eksiklik olarak değerlendirildi.
İZAZDER Yönetim Kurulu Başkanı Perviz Altay, ortak değerlerin dijital medya aracılığıyla genç kuşaklara aktarılmasının önemine dikkat çekti. Altay, Türkiye ile Azerbaycan'ı ortak tarih, dil, kültür ve hafıza bağlarının birbirine bağladığını vurgulayarak, bu bağların dijital mecralarda düzenli ve çok yönlü biçimde anlatılması gerektiğini belirtti.
dijital diplomasi modeli ve öneriler:
Çalışma, sosyal medya gündemlerinin haber medyasına taşınmasını ve haberleştirilen içeriklerin yeniden dijital platformlarda yayılmasını öngören "Türkiye-Azerbaycan İlişkileri Medya Etkileşimi Modeli"ni sundu. Model, sivil toplum kuruluşları ve dijital toplulukların rolünü merkeze alıyor ve kültürel bağların geniş kitlelere ulaşması için döngüsel bir etkileşim öneriyor.
Öneriler arasında genç kuşaklara yönelik dijital çalışmalar, ortak kültürel içerik üretimi, iki ülke medyası arasında iş birliklerinin artırılması ve ortak dijital platformlar kurulması yer alıyor. Bu adımların, tek taraflı haber akışını dengeleyerek kardeşliğin farklı yönlerini daha görünür kılacağı ifade ediliyor.
Çalışmanın önsözünde projeye akademik katkı veren Prof. Dr. Abdullah Temizkan ile İZAZDER ekibinin, özellikle Perviz Altay ve Başkan Yardımcısı E. Orkun Kılıç'ın katkılarına teşekkür edildiği belirtiliyor. Araştırma, iki ülke arasındaki kültürel diplomasi çabalarının dijital ortama taşınması konusunda hem analiz sunuyor hem de uygulamaya dönük adımlar öneriyor.
PROJEYE AKADEMİK BİRİKİMİYLE YÖN VEREN EGE ÜNİVERSİTESİ TÜRK DÜNYASI ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ TÜRK TARİHİ ANABİLİM DALI ÖĞRETİM ÜYESİ PROF. DR. ABDULLAH TEMİZKAN’IN YANI SIRA İZAZDER YÖNETİM KURULU BAŞKANI PERVİZ ALTAY, BAŞKAN YARDIMCISI E. ORKUN KILIÇ VE DERNEK EKİBİNİN KATKILARINA TEŞEKKÜR EDİLDİ.
