Ortahisar pasajında zamanla yarışan koleksiyonlar
Trabzon Ortahisar ilçesi Pazarkapı Mahallesi'ndeki Şükürhan Pasajı, farklı dönemlere ait antika ve ikinci el eşyaları bir araya getiriyor. Dükkanlarda Osmanlı dönemine ait kazma ve baltalar başta olmak üzere, eski top mermilerinden yapılmış orağlar, kürek, keser, satır, pense gibi tarım aletleri ile pikap, plak, tüfek ve kantar gibi çeşitli nesneler görülebiliyor. Koleksiyon meraklıları ve meraktan gelen ziyaretçiler pasajı düzenli olarak takip ediyor.
Esnaftan alım-satım ve fiyat yaklaşımı:
Pasajdaki antikacıların çoğu, vatandaşlardan aldığı ürünleri elden geçirip yeniden satışa sunuyor. 70 yaşındaki antikacı Zafer Yürük, yarım asırlık birikimini ve bu işe duyduğu tutkuyu anlatıyor. Yürük, aldığı bazı ürünleri çok düşük karla sattığını; örneğin 100 liraya aldığı bir ürünü 105 liraya verdiğini belirtiyor. Öte yandan pasajda en pahalı eşyanın bir pikap olduğunu ve bunun için 25 bin liradan aşağı vermediğini ifade ediyor. Esnaf, hem yerel hem de dışarıdan gelen alıcıların sayısının arttığını söylüyor.
İkinci el tamiri yapan Saffet Okur pasajın henüz geniş kesimlerce tanınmadığını, ancak buraya çok farklı coğrafyalardan eşyalar geldiğini aktarıyor. Okur, Rus, Alman, Suriyeli ve Afgan kökenli getirilen parçalar üzerinden pasajın çeşitlendiğini vurguluyor ve antikaların dönemsel çeşitliliğine dikkat çekiyor.
Antikaların hikâyeleri ve nadir parçalar:
Esnaf, antikaların maddi değerinin ötesinde taşıdıkları hikâyelerin koleksiyonerler için belirleyici olduğunu söylüyor. Okur, her antikanın bir öyküsü olduğunu belirtiyor ve pasajda karşılaştığı ilginç anılardan birini anlatıyor: bir müşterinin, aldığı antika motorun ücretini ödedikten sonra acil bir durum için hastaneye değil sahile koştuğu anıyı örnek veriyor. Bu tür hikâyeler, eşyaların kültürel ve duygusal değerini artırıyor.
Pasajda özellikle Osmanlı dönemi kazmalarına yoğun talep var. Okur, elindeki envanteri aktarırken 100 metrekarelik dükkânında 9 Osmanlı kazması ve 9–10 orağı bulunduğunu, Osmanlı kazmalarının genellikle bütün demirden yapıldığını ve delme kazma olarak nitelendirildiğini söylüyor. Ayrıca köylerde bulunan eski top mermilerinin orağa dönüştürülmesi gibi yerel uygulamalara da dikkat çekiliyor.
Pasajdaki esnaf mezat düzenlemeyi düşündüklerini ancak çay ocağı ruhsatı alınamayınca planın gerçekleştirilmediğini belirtiyor. Bu tür organizasyon eksikliği, pasajın daha geniş bir alıcı kitlesine ulaşmasını sınırlayan unsurlardan biri olarak öne çıkıyor.
Sonuç olarak Şükürhan Pasajı, hem maddi hem de anlatısal değeri yüksek parçalarıyla Trabzon'da antika meraklılarının uğrak noktası olmayı sürdürüyor. Farklı dönemlere ait kıymetli ve sıradan sayılabilecek birçok nesne burada yeniden hayat buluyor ve ziyaretçilere geçmişe dair somut bağlar sunuyor.
TRABZON'DA GEÇMİŞİN İZLERİNİ TAŞIYAN ANTİKA EŞYALAR, KOLEKSİYON MERAKLILARININ İLGİSİNİ ÇEKİYOR. OSMANLI DÖNEMİNE AİT KAZMA VE BALTALARDAN ESKİ TOP MERMİLERİNDEN YAPILAN ORAKLARA KADAR BİRÇOK FARKLI PARÇA, ANTİKA TUTKUNLARININ BEĞENİSİNE SUNULUYOR.
