basın toplantısı ve adaylık açıklaması:
Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Metin Genç, kentin UNESCO 2027 Gastronomi Şehri adaylık sürecini başlattıklarını açıkladı. Sürecin kamuoyuna aktarılması amacıyla düzenlenen basın toplantısına; adaylık çalışmasını yürütecek Bilim Kurulu Başkanı Prof. Dr. İrfan Yazıcıoğlu, Bilim Kurulu Genel Sekreteri Doç. Dr. Mehmet Akif Şen, UNESCO Küresel Şehirler İletişim Danışmanı Genco Demirer ve DOKA Genel Sekreteri Kemal Akpınar katıldı.
Başkan Genç toplantıda, Trabzon mutfağının hem sağlık hem de kültürel miras açısından taşıdığı değere vurgu yaptı ve kentin gastronomi mirasını küresel ölçekte tanıtmak için kararlı olduklarını belirtti. Genç, slogan olarak öne sürdükleri ifadeyi şu sözlerle dile getirdi: "Trabzon mutfağı ömrü uzatır."
kentin gastronomi varlıkları ve güçlü yönleri:
Genç, Trabzon’un sadece tarihî ve doğal güzellikleriyle değil, özgün yemek kültürüyle de Türkiye’nin güçlü gastronomi merkezlerinden biri olduğunu vurguladı. Hazırlık sürecinin bilimsel araştırmalarla desteklenerek hazırlanacağını belirten Genç, Trabzon’un bir diğer avantajı olarak kentteki köklü gastronomi işletmelerini gösterdi. Bugün şehirde ziyaretçilerin yaklaşık 1.282 farklı yeme-içme işletmesinde Trabzon mutfağını deneyimleyebildiğini aktardı.
Başkan ayrıca kentte yarım asrı aşan restoran geleneği ve kuşaktan kuşağa aktarılan işletmecilik anlayışının bu başvurunun en güçlü yönlerinden olduğunu söyledi. Başvuru dosyasının yalnızca lezzeti değil, tariflerin hikâyesini, üretim kültürünü ve sürdürülebilirlik boyutunu da öne çıkaracağını belirtti.
coğrafi işaretler ve ekonomik hedefler:
Trabzon’un coğrafi işaret tescillerinin UNESCO sürecinde önemli bir dayanak oluşturduğunu söyleyen Genç, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescil edilmiş 15 coğrafi işaretli ürünün bulunduğunu; bunlardan 9 tanesinin gastronomi alanında olduğunu açıkladı. Listede Akçaabat köftesi, Trabzon kuymağı, Vakfıkebir ekmeği, Vakfıkebir külek peyniri, Tonya tereyağı, Hamsiköy sütlacı, Sürmene pidesi, Arsin Foşa fındığı ve Yomra elması yer alıyor.
Genç, gastronomi adaylığının yalnızca bir ünvan olmadığını; kültürel mirasın korunması, yerel üretimin güçlenmesi ve turizm gelirlerinin artırılması gibi somut ekonomik kazanımlar getireceğini belirtti. Hedeflenen sonuçlar arasında Trabzon’un uluslararası marka değerinin yükseltilmesi, gastronomi turizminin dört mevsime yayılması, yerel üretici ve işletmeler arasında sürdürülebilir bir ekosistemin oluşturulması ile genç kuşaklara mutfak mirasının aktarılması bulunuyor.
süreç ve takvim bilgileri:
Yönetim ve İletişim Danışmanı Dr. Muhammed Attila Sevim tarafından verilen bilgiye göre, başvuru dosyası ilk etapta niyet mektubu ile birlikte 27 Eylül 2026 tarihine kadar UNESCO Türkiye Milli Komisyonu’na teslim edilecek. Bu aşamanın ardından UNESCO Türkiye Milli Komisyonu değerlendirmesinin sonucuna göre 31 Ekim 2026 Dünya Şehircilik Günü’ne kadar 2027 yılı aday şehirleri ilan edilecek.
Devamında kasım ve aralık aylarında başvuru dosyasının UNESCO’nun çevrimiçi sistemi üzerinden resmi olarak sunulması planlanıyor. Başvuru sonrası dosya; gastronomi şehirlerinin incelemesi, UNESCO Genel Kurulu değerlendirmesi ve uzman komisyonların profesyonel analizi olmak üzere üç aşamalı bir değerlendirme sürecinden geçecek. Sevim, adaylık sürecinin 2027 yılı ekim ayında tamamlanmasının hedeflendiğini söyledi.
kapanış ve yerel katılım çağrısı:
Başkan Genç konuşmasını, Trabzon’un uzun yaşam ve sağlıklı beslenme bağlamındaki iddiasına atıfla sürdürdü. Genç, dünyada 'Mavi Bölgeler' kapsamında yapılan çalışmaların sağlıklı doğal beslenme, fiziksel aktivite ve güçlü sosyal ilişkilerin uzun yaşama katkısını gösterdiğini; Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre Trabzon’un ortalama yaşam süresi 80,3 yıl ile en uzun yaşam süresine sahip iller arasında yer aldığını hatırlattı.
Genç, sürecin başvuru dosyasının hazırlanmasından değerlendirme aşamalarına kadar üniversiteler, kamu kurumları, meslek odaları, sektör temsilcileri ve basınla birlikte yürütüleceğini; kentten gelecek katkı ve desteğin bu çalışmalar için büyük önem taşıdığını vurguladı.
Belediye öncülüğünde yürütülecek adaylık çalışması, şehrin gastronomi mirasını uluslararası platformlarda görünür kılmak ve Trabzon’u Karadeniz’in gastronomi merkezi haline getirmek amacıyla planlı adımlar içeriyor. Yetkililer, hem ulusal hem de uluslararası rekabetin farkında olduklarını ve güçlü bir başvuru dosyasıyla Trabzon’un adaylık şansını en üst düzeye çıkarmayı hedeflediklerini belirtti.
TRABZON’UN UNESCO 2027 GASTRONOMİ ŞEHRİ ADAYLIĞI İÇİN TRABZON BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ÖNCÜLÜĞÜNDE ÇALIŞMA BAŞLATILDI
