Topkapı Sarayı Haremi'nde 'Kadınefendiler ve Cariyeler Taşlığı' ziyarete açıldı
Topkapı Sarayı Harem Bölümü'nde yer alan Kadınefendiler ve Cariyeler Taşlığı, Milli Saraylar Başkanlığı tarafından yürütülen kapsamlı restorasyon ve tefriş çalışmaları tamamlanarak ziyaretçilere açıldı.
Restorasyon ve koleksiyon
Milli Saraylar Başkanı Yasin Yıldız tarafından verilen bilgiye göre, restorasyon çalışmaları 2020 yılında başladı ve 6 yıllık bir süreci kapsadı. "Çalışmalar 2020 yılında başladı, dolayısıyla 6 yıllık bir süreci kapsadı. Yaklaşık 700 parça taşınabilir eseri buralarda kullandık. Bu koleksiyonlara ait eserleri de depolarımızdan çıkarıp konservasyon ve restorasyonlarını tamamlamak suretiyle ziyaretçiyle buluşturduk" dedi.
Onarım sürecinde mimari restorasyonların yanı sıra depo konservasyonları ve tefriş çalışmaları yürütüldü; sergilenen taşınabilir eser sayısı yaklaşık 700 olarak açıklandı.
Mekan ve işlevleri
Kadınefendiler ve Cariyeler Taşlığı, Harem iç düzeninde hem konaklama hem hizmet işlevlerini bir arada barındıran çok katmanlı bir yapıdır. Yapı, üç kadınefendi dairesi, cariyeler koğuşu, çamaşırhane, mutfak, kiler, hamam, kahve ocağı ve yardımcı birimlerden oluşur. Cariyeler burada dil ve din eğitimi, adab-ı muaşeret, el sanatları ve hizmet alanlarında yetiştirilirken aynı zamanda dinlenme ve eğlence olanaklarına da sahipti.
Yıldız, mekanın dönemselliğine işaret ederek, "Cariyeler Taşlığının bugün açılan bölümlerindeki yapılar 17’inci yüzyılın sonuna ait. Yani Harem yangınından, 1660’lı yılların sonunda gerçekleşen Harem yangınından sonra kurulan düzen" dedi ve sözlerine devam etti: "Bu noktada da buradaki gerek mimari kompozisyon gerekse içeride sergilemiş olduğumuz taşınabilir eserler bize çok ciddi fikir veriyor."
Ayrıca onarım kapsamındaki binaların yaşı vurgulanarak "Yaklaşık 350 yaşında olan binalardan söz ediyoruz" ifadesi kullanıldı.
Kürasyon ve ziyaret düzeni
Restorasyonun tamamlanmasıyla birlikte mekan, gezi güzergahına daha kapsamlı bir anlatımla entegre edildi; ziyaret süresine yaklaşık 20 dakika eklenirken mekanın mimari bütünlüğü üzerinden saray içi yaşamın aşamaları daha net okunabilir hale getirildi. Yıldız, çalışmanın hem mimari hem de belge ve koleksiyon verilerini bir araya getiren bir kürasyon anlayışıyla yürütüldüğünü belirtti.
Topkapı Sarayı Harem'inin merak edilen bölümlerinden biri olan bu alandaki onarımlarda, özellikle kadın efendiler dairelerinde Osmanlı çini sanatının örnekleri, vitraylar ve erken dönem kalem işi uygulamaları öne çıkarken; hizmete yönelik bölümlerde mimari yapının daha baskın olduğu, süslemenin daha az olduğu belirtildi.
Ziyaret bilgileri
Kadınefendiler ve Cariyeler Taşlığı, Topkapı Sarayı'nın kapalı olduğu salı günleri dışında her gün 09.00-17.30 saatleri arasında mevcut ziyaret düzeni kapsamında ek ücret alınmaksızın gezilebilecek.
Milli Saraylar Başkanı Yasin Yıldız, mekanın hem mimari açıdan hem saray teşkilatındaki yeri açısından önemine dikkat çekerek, Harem bölümü içindeki bu merkezî avlunun Topkapı Sarayı'nın kalbi niteliğinde olduğunu vurguladı: "Burası gerek mimari açıdan gerek saray teşkilatında tuttuğu yer açısından oldukça önemli bir nokta."
Restorasyon ve konservasyon çalışmaları sonucunda sergilenen eserler ve düzenlenen kürasyon, ziyaretçilere Harem yaşamının eğitim, hizmet ve gündelik pratiklerini göstermeyi hedefliyor.
Topkapı Sarayı Haremi'nde Yeni Dönem: ‘Cariyeler Taşlığı’ ziyarete açıldı
