Finans ve Ticaret Günü açılışı:
Antalya'da 9-20 Kasım tarihlerinde Türkiye ev sahipliğinde gerçekleştirilen COP31 çerçevesinde, Ticaret Bakanlığı finans ve ticaret gündemine özel bir gün ayırdı. COP31 alanındaki özel etkinlik sahnesinde düzenlenen Finans ve Ticaret Günü'nün açılış konuşmasını yapan Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat, ticaretin iklim gündemindeki yerine ilişkin kapsamlı mesajlar verdi.
Bakan Bolat, konuşmasında küresel iklim hedeflerinin somut eyleme dönüşmesinin gerekliliğini vurguladı ve ticaretin bu dönüşümde oynadığı hayati rolü öne çıkardı. Etkinlik, ticaret ve finans aktörlerinin iklim eylemine entegrasyonunu tartışmak üzere planlanan oturumların başlangıcını oluşturdu.
Ticaretin merkezi rolü ve küresel iş birliği:
Bakan Bolat, ticaretin iklim politikasında tali bir konu olmadığını belirterek, ticaretin iklim çözümünün merkezinde yer aldığı mesajını verdi. Jeopolitik gerilimler, tedarik zinciri aksaklıkları, enerji piyasalarındaki dalgalanmalar ve kamu maliyesi üzerindeki baskıların olduğu bir dönemde bu üç alanın birbirleriyle çatışan gündemler olarak görülmemesi gerektiğini ifade etti. Bolat, iklim eylemi, uluslararası ticaret ve sanayinin birbirini güçlendirmesi gerektiğini söyledi.
Konuşmada ticaretin ülkelerin tek başına üretemeyeceği çözümlere erişimde kolaylaştırıcı bir rol üstlendiği, piyasaların sürdürülebilir ürünlere ve teknolojilere erişimi yaygınlaştırarak yeni yeşil değer zincirleri oluşturabileceği vurgulandı.
Yeşil dönüşümün ekonomik boyutu ve adımlar:
Bakan Bolat, yeşil dönüşümün sadece çevresel bir zorunluluk olmadığını, aynı zamanda çağımızın en büyük ekonomik fırsatlarından biri olduğunu belirtti. Mevcut ticaret verilerinin, yeşil dönüşümün yeni pazarlar, ürünler, hizmetler ve yatırımlar üreterek büyümeyi desteklediğini gösterdiğini kaydetti. Önümüzdeki dönemde zorluğun, ticareti bu dönüşümün itici gücü haline getirmek olduğunu söyledi.
Bolat, temiz teknolojilere erişimin kolaylaştırılması, yatırımların gelişmekte olan ülkelere kadar ulaşması ve yeni sürdürülebilir değer zincirlerinin faydalarının sınırlı sayıda ülke veya büyük şirketlerin ötesine taşınmasının önemine dikkat çekti. İşletmelerin yeni yükümlülüklerle karşılaştığı ancak bunları karşılayacak imkânlara sahip olmadığı bir dönüşümden kaçınılması gerektiğini vurguladı.
Türkiye'nin politika adımları ve hedefleri:
Bakan Bolat, Türkiye'nin yeşil dönüşümü uzun zamandır ticaret politikasının önceliği olarak ele aldığını söyledi. Avrupa Birliği ile 30 yıllık Gümrük Birliği entegrasyonunun bu süreçte önemli rol oynadığını belirten Bolat, Avrupa Yeşil Mutabakatı'nın üretim, yatırım ve pazara erişim üzerindeki etkilerinin erkenden değerlendirildiğini aktardı.
Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda 2021'de kabul edilen Yeşil Mutabakat Eylem Planı'ndan, 2021 yılında Paris Anlaşması'nın onaylanmasından ve 2053 yılı için açıklanan net sıfır karbon emisyonu hedefinden söz eden Bolat, Temmuz 2025'te kabul edilen İklim Kanunu'nun ulusal karbon fiyatlandırması ve Emisyon Ticaret Sistemi için yasal bir temel oluşturduğunu hatırlattı.
Sanayide karbonsuzlaşma, döngüsel ekonomi, sürdürülebilir finansman ve temiz enerji alanlarında strateji ve yol haritaları geliştirildiğini, net sıfır hedefi doğrultusunda sanayiciler, özel sektör kuruluşları, ticaret odaları ve ihracatçı birlikleriyle yakın iş birliği içinde çalışıldığını dile getirdi. Hedefin daha yenilikçi, kaynak verimliliği yüksek ve yüksek katma değerli bir ekonomi inşa etmek olduğu belirtildi.
Yatırımların kapsayıcılığı ve uluslararası sorumluluk:
Konuşmada uluslararası iş birliğinin ülkelerin farklı kapasitelerini ve kalkınma ihtiyaçlarını gözetmesi gerektiği vurgulandı. Bolat, dönüşümün gerçekten küresel olabilmesi için yatırımların gelişmekte olan ekonomilere, küçük üreticilere ve desteğe en fazla ihtiyaç duyan topluluklara ulaşması gerektiğini söyledi. Hükümetler, uluslararası kuruluşlar, finans aktörleri ve işletmelerin bu eksiklikleri birlikte giderebilecek yolları ele alacağı belirtildi.
Finans ve Ticaret Günü, ticaretin iklim eylemine nasıl hız kazandırabileceğini, hangi finansal mekanizmaların devreye sokulması gerektiğini ve kapsayıcı yeşil değer zincirlerinin nasıl inşa edilebileceğini tartışacak oturumlara zemin hazırladı. Etkinlik, taahhütleri uygulamaya dönüştürme hedefinin somut adımlarla desteklenmesi gerektiğini ortaya koydu.
Bakan Bolat: "Ticaret, iklim çözümünün merkezinde yer alıyor"
