Ticaret Bakanlığı 2027 destek planını TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda açıkladı
Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonu'nda konuşan Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 2027 yılı için mal ve hizmet ihracatına ayrılan desteğin toplam 65 milyar lira olacağını açıkladı. Komisyon toplantısı AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında yapıldı ve Ticaret Bakanlığı ile bağlı kurumların 2027 bütçe teklifleri, 2025 kesin hesapları ve Sayıştay raporları ele alındı.
desteklerin kapsamı ve geçmiş yıllara ilişkin veriler:
Bolat, desteklerin firmaların uluslararası rekabet gücünü artırmaya, ihracat kapasitesini büyütmeye ve markalaşma ile yurt dışı tanıtım faaliyetlerini desteklemeye yönelik olduğunu belirtti. Bakanlığın verdiği rakamlara göre geçen yıl 22.686 mal ihracatçısına toplam 23,5 milyar lira destek sağlandı. 2026 yılı için ayrılan kaynak 32,8 milyar liraye yükseldi ve halihazırda 15.914 firmaya 21,2 milyar lira tutarında destek ulaştırıldı.
Hizmetler ihracatına yönelik desteklerde de önemli artışlar görüldü. 2025 yılında 2.435 hizmet ihracatçısı 7,4 milyar lira destek alırken, 2026'da bu tutar yaklaşık 12 milyar lira seviyesine çıktı; şu ana kadar 2.104 firmaya yaklaşık 11 milyar lira destek sağlanmış durumda. Bakan Bolat, 2027 desteği için gerekli onayın alınması halinde kaynak tutarının 65 milyar lira olacağını tekrar vurguladı.
ihracat performansı, serbest bölgeler ve dış şoklara karşı direnç:
Bolat, ekim ayında aylık mal ihracatının yüzde 8,1 artışla 25,9 milyar dolar olduğunu; son 12 aylık yıllıklandırılmış ihracatın yüzde 5,4 artışla 285,6 milyar dolar seviyesine ulaşarak rekor kırdığını bildirdi. 2026'nın ilk 10 ayında mal ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,5 artışla net 12,4 milyar dolar yükseldi.
İhracatta nisan ayından itibaren her ay aylık rekor kırıldığı, 2026'nın ilk 10 ayında 53 ilin ihracatını artırdığı ve 30 ilin bir milyar doların üzerinde ihracat gerçekleştirdiği belirtildi. Bakan Bolat dünya ihracatındaki Türkiye payının 2002'de yüzde 0,55 iken 2025 sonu itibarıyla yüzde 1,04'e çıktığını vurguladı ve bu başarının Hürmüz Boğazı blokajı, Karadeniz ve çevresindeki çatışmalar, AB pazarlarındaki durgunluk gibi dışsal risklere rağmen elde edildiğini ifade etti.
Serbest bölgelerden sağlanan ihracat da ele alındı. Türkiye'de faaliyet gösteren 19 serbest bölgede geçen yıl 12,5 milyar dolar ihracat yapılırken, 2026 yılının ilk 10 ayında bu rakam yüzde 5,5 artışla 11 milyar dolar olarak gerçekleşti.
dış ticaret dengesi, ithalat yapısı ve yakalanan kaçakçılık verileri:
Küresel savaşların enerji ve emtia fiyatları üzerindeki etkilerine rağmen mal ithalatındaki artışın sınırlı kaldığını belirten Bolat, 2025 yılında mal ithalatının yüzde 6,2 artışla 365,4 milyar dolar olduğunu; ekim itibarıyla yıllıklandırılmış ithalatın yüzde 5,4 artışla 380,8 milyar dolar seviyesinde gerçekleştiğini aktardı. Bu artışta özellikle enerji ithalatındaki net 10 milyar dolarlık yükselişin etkili olduğu ifade edildi. Tüketim malı ithalatının yüzde 4,5 gerilemesiyle yaklaşık 2,7 milyar dolar tasarruf sağlandığı bildirildi.
Bakan ayrıca ithalattaki artışın esas olarak enerji ve elektrikli makine ürünlerinden kaynaklandığını, buna karşın ihracattaki 15,6 milyar dolarlık artış sayesinde dış ticaret açığının kontrol altında tutulduğunu söyledi. Kaçakçılıkla mücadelede ise 2025'te toplam 98,7 milyar liralık kaçak eşya ve uyuşturucu yakalandığı; bunun içinde uyuşturucunun 45 milyar lira değerinde olduğu, 2026'nın ilk 10 ayında ise 54,5 ton uyuşturucunun yakalandığı ve bunun bedelinin 55,5 milyar lira olduğu ifade edildi. Kaçak ticari eşyanın bedeli ise 43,5 milyar lira olarak verildi.
avrupa birliği ile müzakereler, çelik kotası ve e-ticaret muafiyetleri:
Bolat, Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği'nin genişletilmesi, yeşil ve dijital dönüşüm, e-ticaret ve çelik kotaları gibi alanlarda süren müzakerelere dikkat çekti. AB'nin yarı yarıya azalttığı çelik kotalarında Türkiye'nin yüzde 70'ten fazla payını korumayı başardığını ve fiiliyatta geçen yılki rakamlara yakın ihracat yapıldığını belirtti. AB ile makine emniyeti mevzuatı konusunda uyum sağlandığı ve beyan metninin imzalandığı, makinelerin 1 Ocak'tan itibaren AB mevzuatına uygun olmaya devam edeceği aktarıldı.
Ayrıca AB'nin parsel başına 3 euro gümrük vergisi uygulamasında Türkiye'den gönderilen ürünlerin muafiyet kapsamına alınmasının sağlandığı; Avrupa-Akdeniz Menşe Bölgesel Konvansiyonu kapsamında ise tüm Akdeniz ülkeleriyle mutabakatların imzalandığı bildirildi.
diplomasi, hukuki süreçler ve diğer düzenlemeler:
Bakan Bolat, AB dışındaki pazarlarda da ticari temasların sürdüğünü, Sanayi Hızlandırma Yasası taslağına ilişkin çalışmaların devam ettiğini ve TOGG'u korumaya yönelik alınan tedbirlerin Çin tarafından WTO'ya taşınması sonrasında iki ülke arasında uzlaşma arayışının sürdüğünü söyledi. İsrail ile ticaretin durdurulmasına ilişkin olarak da sürecin titizlikle uygulandığını ve kurallara aykırılık tespit edilmesi halinde hukuki süreçlerin başlatılacağını belirtti. Filistin'e yönelik acil ihtiyaç talepleri için ise özel onaya dayanan kontrollü bir mekanizmanın işletildiği ifade edildi.
Tüketici koruması bağlamında bu yıl yürürlüğe giren 22 mevzuat değişikliği ve Hal Yasası taslağının Meclis grup çalışmalarına sunulduğu bilgisi paylaşıldı. Taslakta üretici birlikleri ve kooperatiflerin güçlendirilmesi, hal ve pazarların üretici odaklı yapılandırılması, maddi destekler ve vergi-rüsum muafiyetleri öngörülüyor.
2027 bütçesi ve dağılımı:
Ticaret Bakanlığı'nın 2027 bütçesi toplam 104.287.271.000 lira olarak sunuldu. Bu bütçenin 65.623.137.000 lira'sı mal ve hizmet ihracatını desteklemede kullanılacak cari transferlere tahsis edildi. Ekonomik sınıflandırmaya göre bütçe teklifinde personel giderlerine 30.393.103.000 lira, SGK devlet primi giderlerine 3.345.560.000 lira, mal ve hizmet alımlarına 3.082.506.000 lira, sermaye giderlerine 1.790.465.000 lira ve sermaye transferleri tertibine 52.500.000 lira ayrıldığı açıklandı.
Komisyon çalışmaları, Bakan Bolat’ın sunumunun ardından milletvekillerinin değerlendirme ve soruları ile devam etti.
BAKAN BOLAT: "2027 YILINDA MAL VE HİZMET İHRACATINA YÖNELİK DESTEKLER İÇİN AYRILAN KAYNAK 65 MİLYAR LİRA OLACAKTIR"
