Suriye'de 1963 yılında iktidara gelen Baas Partisi, 2011 yılında halkın özgürlük talepleriyle patlak veren iç savaşın ardından, başkent Şam'ın kontrolünü kaybetmesiyle çökmüştür. Esed ailesinin 53 yıllık yönetimi sona ererken, bu durum ülkedeki birçok bölgeyi etkileyen çatışmalar sonucunda gerçekleşti.
Baas Rejiminin Tarihi Süreci
Arap Sosyalist Baas Partisi, 1963 yılında gerçekleştirilen bir darbeyle iktidara gelmiş ve 1970 yılında parti içi bir darbeyle Hafız Esed yönetimi ele geçirerek 1971'de Devlet Başkanı olmuştur. Beşşar Esed ise, babasının 2000 yılındaki ölümüyle Baas rejimin başına geçmiştir.
Rejim Karşıtı Hareketler
2011'de başlayarak büyüyen halk hareketleri, Esed rejimi tarafından sert bir şekilde bastırılmıştır. Bu süreçte binlerce insan yaşamını yitirmiş, şiddet iç savaşa dönüşmüştür. Rejim karşıtı gruplar uzun ve zorlu bir mücadeleye girişirken, Esed yönetimi uluslararası baskılara rağmen barışçıl çözüm yollarını reddetmiştir.
Şam'da Kontrol Kaybı
27 Kasım itibarıyla yoğunlaşan çatışmalar, Halep, İdlib ve Hama'nun yanı sıra başkent Şam’da da etkisini göstermiştir. Şam'da halkın sokaklara dökülmesiyle, rejim güçlerinin kamu kurumlarından çekildiği görülmüştür. Rejim karşıtı gruplar, büyük şehirlerde kontrolü artırmaya başlamıştır.
Esed Yönetimi'nin Yanıtı
Esed rejiminin başbakanı Muhammed Gazi el-Celali, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, yeni bir hükümetle işbirliğine hazır olduklarını belirterek, kamu mallarına zarar verilmemesi çağrısında bulunmuştur. Celali, tüm Suriyelilerin ortak vatanı olan Suriye’nin normal bir ülke olabileceğine vurgu yapmıştır.
Heyet Tahrir Şam Açıklamaları
Heyet Tahrir Şam lideri Ahmet eş-Şera, sosyal medya aracılığıyla, kamu kurumlarına yaklaşılmaması gerektiğini belirtmiş ve söz konusu kurumların eski başbakanın gözetiminde kalacağını ifade etmiştir. Aynı zamanda şiddet eylemlerine karşı da yasaklar getirilmiştir.
Gelişmelerin Seyri
27 Kasım'dan itibaren, Halep ilinin batısında başlayan çatışmalar, 30 Kasım'da rejim karşıtı grupların Halep merkezinin büyük bir kısmını ele geçirmesiyle sonuçlanmıştır. Ayrıca, Hama ve Dera gibi şehirlerde de kontrol kaybı yaşanmış, 7 Aralık itibarıyla muhalif gruplar Şam’ın güney banliyölerine kadar ilerlemiştir.
Son olarak, 8 Aralık sabahı itibarıyla Esed rejimi, başkent Şam'ın kontrolünü kaybetmiştir. Bu durum, Suriye Milli Ordusu'nun PKK/YPG'ye karşı gerçekleştirdiği Özgürlük Şafağı Operasyonu ile daha da pekişmiştir.
