Diyabetin sessiz başlangıcına dikkat:
VM Medical Park Samsun Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Türkan Mete, 14 Kasım Dünya Diyabet Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada diyabetin uzun süre belirti vermeden ilerleyebileceğini hatırlattı. Hastalığın fark edilmeden sürdüğü süre arttıkça tedavi planının gecikebileceğini belirten Prof. Dr. Mete, erken tanı ve düzenli izlem gerekliliğinin altını çizdi.
Hangi yakınmalar dikkate alınmalı:
Prof. Dr. Mete, diyabetin en sık görülen belirtilerini şöyle sıraladı: normalden fazla susama, sık idrara çıkma, halsizlik, bulanık görme ve istemsiz kilo kaybı. Bu yakınmalardan birini veya birkaçını yaşayan kişilerin hekime başvurmasının önemine dikkat çekildi. Özellikle tip 2 diyabette bulguların yavaş gelişebildiği ve bu nedenle bireylerin şikâyetlerini fark edemeyebildiği vurgulandı.
Kimler daha yüksek risk altında:
Tip 2 diyabet gelişiminde rol oynayan faktörler arasında ailede tip 2 diyabet öyküsü, fazla kilo, fiziksel hareketsizlik ve önceden geçirdiği gebelik diyabeti bulunan kişilerin yer aldığı belirtildi. Bu risk faktörlerinden birine sahip bireylerin, belirti olmasa bile tarama gereksinimini hekimleriyle değerlendirmesi gerektiği ifade edildi.
Diyabet tanısında hangi testler kullanılıyor:
Tanı koymada yararlanılan testler hakkında bilgi veren Prof. Dr. Mete, yaygın olarak açlık kan şekeri, HbA1c ve gerekli durumlarda oral glukoz tolerans testi (şeker yükleme testi) uygulandığını söyledi. HbA1c testinin yaklaşık son iki ila üç aylık ortalama kan şekeri düzeyini gösterdiği, hangi testin yapılacağı ve sonuçların doğrulanması için testin tekrarlanıp tekrarlanmayacağının kişinin belirtilerine ve sağlık durumuna göre belirlendiği aktarıldı.
Erken tanının uzun dönem etkileri:
Uzun süre kontrolsüz kalan kan şekeri, vücudun birçok organını etkileyebilir. Prof. Dr. Mete, kontrol altında tutulmayan diyabetin gözleri, böbrekleri, sinirleri ve kalp-damar sistemini etkileyebileceğini belirterek, erken tanı sayesinde tedavi ve takip planının zamanında oluşturulmasının organ hasarı riskini azaltmada kritik olduğunu vurguladı.
Sonuç olarak, ani veya süreklilik gösteren susama, sık idrara çıkma ve görme değişiklikleri gibi belirtiler ihmal edilmemeli; risk faktörlerine sahip kişiler düzenli tarama ve hekim takibini gündeme almalıdır. Erken teşhis hem yaşam kalitesini korur hem de uzun dönem komplikasyonları azaltır.
PROF. DR. TÜRKAN METE
