Uzmanlar: sanal oyunlar çocuklarda şiddeti normalleştirebiliyor
Biruni Üniversitesi Eğitim Fakültesi Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bölümü'nden Dr. Öğr. Üyesi Tuba Kalay Usta, sanal dünyanın çocuk davranışları üzerindeki etkilerine dikkat çekti. Kalay Usta, teknolojinin ve oyunların son yıllarda artan biçimde başvuru konusu olduğunu, teknoloji ve oyun bağımlılığının ciddi bir sorun haline geldiğini belirtti. Çocukların çevresinde sık gördükleri şiddeti normalleştirme eğilimi geliştirebildiğini vurguladı. Filipinler'de yaşanan silahlı saldırı sonrası bazı yapımlara geçici erişim engeli getirildiği de uzmanların gündeminde yer aldı.
Sanal dünyanın çocuk gelişimine etkileri
Kalay Usta, çocukların oyunlarda hızlıca dopamin elde ederek bu ortama yöneldiğini ve frontal korteks gelişimi tamamlanmamış çocuklarda saldırgan dürtülerin kontrolünün güçleştiğini ifade etti. Çevresinde şiddeti yoğun olarak gözlemleyen çocukların bunu norm olarak algılayıp sorun çözmede doğrudan saldırgan davranışa yönelebileceklerini belirtti. Bu nedenle çocuğun izlediği içerik, oynadığı oyun ve oyun sırasındaki etkileşimlerin yakından takip edilmesi gerektiğini söyledi.
Ailelere öneriler
Kalay Usta, ailelere çocuğa eşlik etmeyi ve rehberlikçi bir tutum benimsemeyi önerdi. Ebeveynlerin ekranın içeriğinde ne olduğuna, kiminle iletişim kurduğuna ve oyun içi diyalogların güvenilirliğine dikkat etmesi gerektiğini vurguladı. Akran zorbalığı, sosyal dışlanma veya ev içi şiddet gibi etkenler yaşayan çocukların oyunda kendini güçlü hissederek oraya daha fazla yöneldiğini ve bir karakterle özdeşim kurabileceğini belirtti; bu nedenle çocukların yeterlilik hissinin desteklenmesi ve güven ortamı sağlanmasının önemine işaret etti.
Uzman, sosyal medya için yaş sınırlarının olumlu etkileri olabileceğini, ailecek oynanabilecek oyunların önerilmesi ve sporsal aktivitelerin (örneğin kick boks, boks gibi) çocukların saldırgan duygularını sağlıklı şekilde dışa vurmasına yardımcı olabileceğini söyledi. Ayrıca teknolojiyi tamamen yasaklamak yerine faydalı kullanımının öğretilmesi gerektiğini belirtti.
Kalay Usta son olarak, teknoloji bağımlılığının yaygın ve ciddi bir sorun olduğunu; son yıllarda okul katliamı gibi ağır sonuçların görüldüğünü hatırlatarak ailelerin çok dikkatli olması gerektiğini vurguladı. Filipinler olayının ardından ilgili oyunun kontrol altına alınma çabalarını olumlu bulduğunu ifade etti.
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA KALAY USTA
