Sonbaharın gizli tetikleyicileri: alerji riskine dikkat

Sonbaharda küf, akar ve yabani ot polenleri artışı alerji ve astımı tetikleyebilir; Gülay Kaplan, rutubet kontrolü ve dış aktivite planlaması öneriyor.

Yayın Tarihi: 17.09.2026 10:32
Güncelleme Tarihi: 17.09.2026 10:32

Sonbaharın gizli tetikleyicileri: alerji riskine dikkat

Dr. Gülay Kaplan uyarıyor:

Medicana Bursa Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Gülay Kaplan, sonbaharın görsel zenginliğiyle birlikte bazı kişiler için beklenmedik sağlık sorunları getirebileceğini belirtiyor. Havaların serinlemesi, rüzgâr ve rutubet değişimleri bu dönemde alerjen etkinliğini artırıyor; özellikle küf sporları, ev toz akarları ve yabani ot polenleri daha sık sorun çıkarabiliyor.

Sonbaharın alerjen profili:

Yaz sonu ve sonbaharda bazı yabani otların polenleri atmosferde yoğunlaşabiliyor ve rüzgârla uzak bölgelere taşınabiliyor. Yağmurla toprağa düşen polenler, kuru yaprakların altında uzun süre korunup daha sonra yürüyüşler veya rüzgârla tekrar havaya karışabiliyor. Ayrıca çürümüş bitki artıklarında ve toprakta ürüyen mantar sporlarına bahçe işleri veya ormanlık alanlardaki yürüyüşler sırasında maruz kalınabiliyor. Rutubet, hem doğada hem iç mekanlarda küf ve akar (mite) üremesi için uygun ortam sağlıyor; bunun sonucu olarak alerjik rinit ve astım yakınmalarında alevlenmeler görülebiliyor.

Korunma ve ev içi önlemler:

Polen veya küf mantarlarına karşı duyarlı kişilerin açık hava aktivitelerini planlaması önem taşıyor. Kaplan, özellikle sabah saatlerinde ve rüzgârlı günlerde zorunlu olmadıkça dışarı çıkılmamasını; sportif faaliyetler için kapalı ve filtrelenmiş alanların tercih edilmesini öneriyor. Açık hava dönüşünde giysilerin değiştirilmesi ve duş alınması, üzerinde biriken alerjenleri temizlemek açısından faydalı olabilir.

İç mekanlarda polen ve mantar sporlarının içeri girişini azaltmak için pencerelerin kapalı tutulması, klima ve havalandırma sistemlerinin düzenli bakımlarının yapılması gerekiyor. Ev düzenlemelerinde akarların yaşamını zorlaştıracak önlemler alınmalı; banyo ve mutfak gibi nemli alanlarda küf oluşumunun önlenmesi için yüzey temizliğine ve rutubetin azaltılmasına öncelik verilmeli. Havalandırma cihazlarının bakımı unutulmamalı, nem kontrolü etkili bir koruma sağlar.

Belirtiler ve dikkat edilmesi gerekenler:

Alerjik reaksiyonlar kişiden kişiye değişse de sonbahar dönemi yakınmaları arasında burun akıntısı, tıkanıklık, burun içi kaşıntı, arka arkaya hapşırıklar ve geniz akıntısı sık görülüyor. Gözlerde kaşıntı, kızarma veya batma; gözaltlarında torbalanma ve morarma; boğazda ağrı, kaşıntı ve ses kısıklığı ile kulaklarda doluluk hissi de bildirilebiliyor. Bu semptomlar alerjik rinit veya astım alevlenmesinin işareti olabileceğinden, şiddetlenme halinde uzman hekime başvurulmalı.

Dr. Gülay Kaplan, sonbaharda korunmanın planlı hareket etmekle başladığını vurgulayarak, basit çevresel düzenlemeler ve aktivite seçimlerinin alerjen maruziyetini azaltmada etkili olduğunu belirtiyor.

GÖĞÜS HASTALIKLARI UZMANI DR. GÜLAY KAPLAN, SONBAHAR MEVSİMİNİN GÜZELLİKLERİ YANINDA BAZI KİŞİLER...

GÖĞÜS HASTALIKLARI UZMANI DR. GÜLAY KAPLAN, SONBAHAR MEVSİMİNİN GÜZELLİKLERİ YANINDA BAZI KİŞİLER İÇİN SORUN OLABİLECEK SÜRPRİZLERİ DE BERABERİNDE GETİRDİĞİNİ SÖYLEDİ.

Yazar
EDİTÖR

Hüseyin Aydın

Ben Hüseyin Aydın, 34 yaşındayım, İstanbul'dayım. aksiyon.com.tr'nin Gündem ekibinde adliye ve hukuk muhabiriyim. Karmaşık dava dosyalarını alıp, herkesin anlayacağı şekilde sadeleştirmek benim işim. Detaylara çok önem veririm, titiz çalışırım.