Siyatik nedir, nedenleri nelerdir?
Op. Dr. Yaşar Karataş, siyatik sinir boyunca herhangi bir noktada oluşan sıkışma veya hasarın, kalçada ve bacakta ortaya çıkan ağrıya yol açtığını belirtiyor. Siyatik ağrısına uyuşma, karıncalanma ve bacakta güç kaybı eşlik edebiliyor.
Siyatik sinir, bel bölgesinden çıkan sinirlerin birleşmesiyle oluşan ve kalçadan bacağa kadar uzanan vücuttaki en kalın ve en uzun sinirdir; bacağın algılama ve hareket işlevlerinde rol alır. Op. Dr. Karataş, siyatikin en sık görülen nedenleri arasında bel fıtığı, omurilik kanal darlığı ve bel kayması olduğunu vurguluyor. Ayrıca nadiren omurga enfeksiyonları, kırıklar ve tümörlerin de siyatik ağrısına yol açabileceğine dikkat çekiyor.
Piriformis sendromu: Bel fıtığı ile karışabilen bir neden
Op. Dr. Karataş, siyatik sinirin omurga dışındaki bir noktada sıkışmasına yol açan ve bazen gözden kaçabilen önemli bir nedenin piriformis sendromu olduğunu ifade ediyor. Piriformis, kalçada kuyruk sokumundan uyluk kemiğine uzanan derin yerleşimli bir kastır ve bu kasın altından siyatik sinir geçer.
Kastaki zorlama, travma, iltihaplanma veya uzun süreli oturma gibi durumlarda piriformis kasında gerginlik ve ödem gelişebilir; bu durum alttaki siyatik sinire baskı yaparak kalçada ve etkilenen bacağın arka yüzünde ağrı ve uyuşukluk oluşturur. Hastalar genellikle oturmaya tahammülsüzlük ve merdiven çıkmada güçsüzlük hissi bildirir.
Tanı: Klinik öne çıkar, görüntüleme destekler
Karataş, tanının esas olarak hastanın öyküsü ve fizik muayene ile konduğunu, radyolojik incelemeler ve sinir iletim çalışmalarının klinik bulguları desteklediğini belirtiyor. Fizik muayenedeki amaç, piriformis kasının gerginliğini artıran manevralarla bulguları ortaya çıkarmaktır.
Uzmanın belirttiği klinik test açıklaması: Hasta ağrılı tarafı üste gelecek şekilde yan yatırılır; uyluk ve diz ekleminden bükülerek kalça içe doğru çevrilir. Bu manevra ile ağrı ortaya çıkarsa test pozitif kabul edilir ve tanı bu şekilde corroborate edilebilir.
Tedavi: Öncelikle konservatif yaklaşımlar
Piriformis sendromunda ilk yaklaşım kısa süreli istirahattir. İstirahatle tam düzelme sağlanmazsa antienflamatuvar ilaçlar ve B grubu vitamin takviyeleri eklenebilir. Ayrıca germe egzersizlerini içeren fizik tedavi modaliteleri önerilmektedir.
İlaç tedavisine ilave olarak, kas içine veya sinir çevresine uygulanan kortizon (steroid) enjeksiyonları tedavinin önemli bir parçasıdır. Piriformis kasına uygulanan, yaygın adıyla botoks (botulinum) enjeksiyonları da tedavi seçenekleri arasında yer almaktadır.
Cerrahi seçenek ve korunma önerileri
Op. Dr. Karataş, tüm bu ameliyat dışı tedavilere yanıt alınamayan durumlarda cerrahi tedavinin düşünülmesi gerektiğini vurguluyor. Ayrıca kasları kuvvetlendirici egzersizlerin önemine dikkat çekiyor ve günlük yaşamda alınabilecek önlemler olarak şunları öneriyor: oturma ve ayakta duruşa dikkat etmek, araç kullanırken doğru pozisyonu korumak, yerden eşya alırken çömelme hareketini kullanmak ve uzun süreli oturmada molalar vermek.
Sonuç: Siyatik ağrısı tek bir nedene bağlı olmayıp, bel fıtığı gibi omurga kaynaklı nedenlerin yanı sıra piriformis sendromu gibi omurga dışı sıkışmalarla da ortaya çıkabilir. Doğru tanı için ayrıntılı öykü ve fizik muayene ön plandadır; tedavi öncelikle konservatif yöntemlerle başlar, gerektiğinde girişimsel veya cerrahi seçeneklere geçilir.
MEDİCANA KONYA HASTANESİ BEYİN VE SİNİR CERRAHI OP. DR. YAŞAR KARATAŞ, "BU SENDROM HASTADA YAPTIĞI BULGULAR BENZERLİĞİ DOLAYISI İLE BEL FITIĞI İLE KARIŞABİLİR. PİRİFORMİS KALÇADA BULUNAN KUYRUK SOKUMUNDAN UYLUK KEMİĞİNE UZANAN DERİN YERLEŞİMLİ BİR KASTIR. BU KASIN ALTINDAN SİYATİK SİNİR GEÇER. ZORLAMA, TRAVMA, KASIN KENDİSİNDE YA DA ÇEVRESİNDEKİ DOKULARDA İLTİHAPLANMA, UZUN SÜRE OTURMA GİBİ SEBEPLERLE BU KASTA GERGİNLİK, ÖDEM GELİŞEBİLİR" DEDİ.
