Sivas'taki sadaka taşı unutulmaya yüz tuttu
Sivas'ta Kale Cami civarındaki sadaka taşı, Osmanlı kültüründe birlik, beraberlik ve dayanışmayı simgeleyen bir uygulamanın fiziksel izlerini taşıyor. Ancak tarihi kent meydanında yer alan bu taş, günümüzde amacını bilenlerin azalmasıyla gözlerden uzak kaldı.
Tarihi ve kültürel önemi
Kale Cami girişinde bulunan içi delikli sadaka taşı, Osmanlı döneminde sadaka veren ile alanın birbirini görmediği bir yardımlaşma biçimini temsil ediyor. Bu uygulamada veren kişi gece yatsı namazı karanlığında sadakasını taşın içine bırakır, ihtiyaç sahibi olanlar da taştan alması gereken kadarını alırdı. Böylece verenin kibirlenmesi ve alanın incinmesi önleniyordu; anonim bir dayanışma örneği sergileniyordu.
Günümüzde durumu
Bir zamanlar toplumun ortak sorumluluğunu ve paylaşma kültürünü gösteren bu taşların işlevi, modern kent yaşamının akışı içinde zayıfladı. Binlerce kişinin her gün önünden geçtiği halde sadaka taşının ne amaçla kullanıldığını bilenlerin sayısı azaldı; taş, fiziksel olarak yerinde olsa da sosyal işlevini büyük ölçüde yitirmiş durumda.
Ziyaretçi yorumu
Fatih Doğan adlı ziyaretçi, sadaka taşını fark edince şunları söyledi: "Müslümanlar gece yatsı namazına geldikleri vakit, alan elin veren eli görmemesi sebebiyle sadakalarını taşın içine bırakırlardı. İhtiyaç sahibi insanlar da alması gerektiği kadarını alır, kalan sadakayı diğer ihtiyaç sahipleri alması için bırakırlardı. Geçmişimizi, tarihimizi bilmediğimizden dolayı bu tarz kültürlerimiz, geleneklerimiz unutulmaya yüz tutmuş durumda. Zira dönemin anlayışına göre amaçlanan birlik beraberlik kültürü git gide unutulmuş durumda; camiden çıkanlar, ziyarete gelenler sadaka taşının varlığından bile habersiz."
(TO-GF)
Birlik ve beraberliğin simgesi olan sadaka taşları günümüzde unutuldu