Sivas'ta geleneksel kemiğin modern dönüşümü
Sivas'ta asırlardır özellikle tarak ve bıçak sapı üretiminde kullanılan Sivas kemiği, Sivas Olgunlaşma Enstitüsü'nde geleneksel el işçiliği ile modern tasarımı buluşturarak farklı takı ve aksesuar ürünlerine dönüştürülüyor. Atölyede ağırlıklı olarak manda ve koç boynuzları kullanılıyor.
Malzeme seçimi ve bekleme süresi
Sorumlular, atölyeye getirilen boynuzların ham halde doğrudan işlenemeyeceğini, kalite için belirli kriterlere uyulması gerektiğini vurguluyor. Kullanılan boynuzların çoğunlukla en az 3-4 yıl kurutulmuş olması tercih ediliyor; yeni kesilmiş boynuzlardan sağlıklı ürün elde edilemiyor. Ayrıca her canlının boynuzu kullanılmıyor, bu nedenle malzeme özenle seçiliyor. Göçer, manda boynuzunun özellikle tespih yapımında daha sert olduğu için tercih edildiğini belirtiyor.
İşlem aşamaları: ham boynuzdan son ürüne
Atölyeye gelen ham boynuzlar ilk olarak ürüne uygun büyüklüğe göre kesiliyor. Ardından ısıtma ve presleme işlemleri uygulanıyor; ısıtılan boynuz düzleştirilerek ürüne yakın bir form elde ediliyor. Bu düzleştirme sonrası tasarım süreci başlıyor: tasarım önce kağıt üzerine çiziliyor, kağıt kemiğin üzerine yapıştırılarak o formda kesim yapılıyor. Kesimin ardından parlatma işlemi ile ürün yüzeyi tamamlanıyor ve gerekli aksesuarlar eklenerek kullanım için hazır hale getiriliyor.
Gelenekten estetiğe: Sivas kemiğinin yeni yüzü
Sivas Olgunlaşma Enstitüsü Müdür Yardımcısı Hüseyin Göçer, geçmişte kemiğin avcılık ve gücün sembolü olarak görüldüğünü, zamanla bunun estetik ve sanat odaklı bir anlayışa dönüştüğünü ifade ediyor. Göçer, "Tarak, kolye, bıçak gibi ürünlerle estetik ve sanat ön plana çıktı. Burada aslında güzeli arama sanatı ortaya çıkıyor. Ürünün en ham halinden başlayarak zarafet ve el işçiliğiyle son haline getiriyoruz" diyor.
Atölyede genellikle tarak, kolye, küpe, kravat iğnesi ve tespih tasarımları hazırlanıyor. Kemiğin ahşap ve zincir gibi malzemelerle uyumu sayesinde farklı estetik kombinasyonlar ortaya çıkıyor. Göçer, Sivas bıçağı ve Sivas tarağının köklü geçmişine vurgu yaparak, Sivas kemiğinden yapılan ürünlerin alıcıdan olumlu geri dönüşler aldığını söylüyor.
Bu çalışma, yerel bir hammadde olan Sivas kemiğinin hem kültürel mirasını koruyor hem de modern tasarım ve el işçiliğiyle yeni kullanım alanları yaratıyor.
SİVAS’TA YÜZYILLARDIR ÖZELLİKLE TARAK VE BIÇAK SAPLARINDA KULLANILAN DÜNYACA ÜNLÜ SİVAS KEMİĞİ, ARTIK FARKLI TASARIMLARLA YENİDEN HAYAT BULUYOR. SİVAS OLGUNLAŞMA ENSTİTÜSÜ ATÖLYELERİNDE KOÇ VE MANDA BOYNUZUNDAN TARAK, KOLYE, KÜPE VE TESPİH GİBİ ÜRÜNLER EL İŞÇİLİĞİYLE ÜRETİLİYOR.
