Sigarayı bırakmak demans riskini azaltıyor: 25 yıllık Çin çalışması ve uzman yorumu
Çinli araştırmacılar tarafından yürütülen ve Neurology dergisinde yayımlanan çalışmada, yaklaşık 33 bin kişinin sağlık verileri incelendi. Araştırma, sigaranın yalnızca akciğer ve kalp sağlığını değil, beyin sağlığını da etkilediğini gösterirken; sigarayı bırakanların ilerleyen yaşlarda demans riskinin daha düşük olduğunu ortaya koydu.
Araştırmanın öne çıkan bulguları
Çalışma, katılımcıların yaklaşık 25 yıl boyunca izlendiği uzun dönem verilerine dayanıyor. Analizler, sigarayı bırakmış olan bireylerde demans gelişme riskinin; sigaraya devam edenlere kıyasla belirgin şekilde daha düşük olduğunu gösterdi. Ayrıca, bırakıldıktan sonra geçen süre uzadıkça riskteki azalışın daha belirgin hale geldiği ve yaklaşık 7 yıl sonra riskin hiç sigara kullanmamış bireylerin seviyesine yaklaşabildiği tespit edildi. Bu süre ilişkisi, sigarayı bırakmanın zamanla beyin sağlığı üzerine olumlu etkilerinin güçlendiğine işaret ediyor.
Uzman değerlendirmesi ve öneriler
Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Demet Aygün Üstel, çalışmayı değerlendirirken sigaranın beyni besleyen damarların yapısını olumsuz etkileyebileceğini, damar sertliğini hızlandırabileceğini ve bunun bilişsel fonksiyonlarda bozulmayla ilişkili süreçleri tetikleyebileceğini vurguladı. Üstel, sigaranın zararlarının genellikle akciğer ve kalp hastalıkları üzerinden ele alındığını, oysa beyin sağlığı açısından da önemli etkileri bulunduğunu belirtti.
Doç. Dr. Üstel ayrıca yaşam tarzının demans riskinde belirleyici olduğunu; sigara kullanımı, yüksek tansiyon, diyabet, obezite ve fiziksel hareketsizlik gibi faktörlerin riski artırdığını, buna karşılık sigarayı bırakmanın, düzenli egzersizin, sağlıklı beslenmenin, kaliteli uykunun ve kronik hastalıkların kontrol altına alınmasının beyin sağlığını korumaya yardımcı olduğunu söyledi. Uzman, uzun süre sigara kullanmış kişilerin bile bırakmaları halinde sağlık kazanımı sağlayabileceğini ve sigarayı bırakmak için hiçbir zaman geç olmadığını dile getirdi.
Sonuç: Neurology dergisinde yayımlanan bu uzun dönem çalışma ve uzman değerlendirmesi, sigarayı bırakmanın beyin sağlığı üzerinde olumlu etkileri olduğunu ve demans riskinin zaman içinde azalabileceğini destekliyor.
NÖROLOJİ UZMANI DOÇ. DR. DEMET AYGÜN ÜSTEL
