Sıcak havanın ruh sağlığı üzerindeki genel etkileri:
Medical Park Seyhan Hastanesi’nden Klinik Psikolog Tansel Tara Çapar, yaz aylarında artan yüksek sıcaklıkların yalnızca bedeni değil, ruh sağlığını da etkilediğine dikkat çekti. Çapar, vücudun ısı dengesini sağlamak için daha fazla enerji harcadığını; terleme, sıvı kaybı ve fiziksel yorgunluğun duygusal tepkileri tetikleyebildiğini söyledi.
Çapar, "Sıcak havalarda kendimizi daha gergin, sabırsız ve öfkeli hissedebiliriz. Trafikte yaşanan tartışmaların, günlük hayatta tahammülsüzlüğün ve kişiler arası çatışmaların sıcak havalarda artmasının nedenlerinden biri de budur" ifadelerini kullandı.
Vücut tepkileri ve duygu durumuna etkisi:
Sıcaklık kaynaklı fizyolojik belirtiler, doğrudan duygusal durumu etkileyebiliyor. Çarpıntı, nefes alışında hızlanma ve baş dönmesi gibi şikâyetler bazı bireylerde kaygıyı tetikliyor veya şiddetlendiriyor. Çapar, "Özellikle anksiyete veya panik bozukluğu olan kişiler bu belirtileri yanlış yorumlayarak daha yoğun kaygı yaşayabiliyor" uyarısında bulundu.
Bu yüzden sıcak havalarda ortaya çıkan bedensel değişiklikleri hemen ciddi hastalık belirtisi saymamak; serin ortamda bulunmak ve yeterli sıvı tüketmek gibi basit önlemlere öncelik vermek gerektiğini vurguladı.
Uyku bozuklukları ve gündelik işlevsellik:
Çapar, sıcak ve nemli havaların kaliteli uykuyu bozduğunu belirterek, uykuya dalma güçlüğü, gece sık uyanma ve sabah dinlenmeden uyanmanın gündüz performansını etkilediğini anlattı. Bu sorunların dikkat dağınıklığı, unutkanlık, sinirlilik ve stresle baş etmede zorluklara yol açtığını ifade etti.
Dolayısıyla yaz aylarında serin bir uyku ortamı oluşturmanın ruh sağlığını korumada öncelikli adımlardan olduğunu söyledi.
Depresif belirtiler ve risk grupları:
Toplumda yaygın olan "yaz herkesi mutlu eder" kanısını doğrulamayacağını belirten Çapar, aşırı sıcakların sosyal aktiviteyi kısıtlayabildiğini, fiziksel aktivitenin azalabileceğini ve bunun bazı kişilerde istek kaybı, enerji düşüklüğü ve moral bozukluğuna neden olabileceğini aktardı. Özellikle daha önce depresyon öyküsü olanlarda belirtilerin yeniden ortaya çıkabileceğini veya şiddetlenebileceğini ekledi.
Çocuklar ve ergenlerin sıcaklıklara karşı daha hassas olduğuna işaret eden Çapar, çocuklarda huysuzluk, öfke nöbetleri ve uyku problemleri; ergenlerde ise tahammülsüzlük, aile içi çatışmalar ve motivasyon kaybı gibi sorunların artabileceğini belirtti. Bu dönemde ailelerin daha sabırlı ve anlayışlı olmaları gerektiğini vurguladı.
Ne zaman uzman desteği alınmalı:
Ruh halinde ortaya çıkan değişikliklerin uzaması durumunda profesyonel yardımın önemine dikkat çekildi. Çapar, sinirlilik, kaygı, uyku sorunları veya mutsuzluk hissinin iki haftadan uzun sürmesi, günlük yaşamı ve ilişkileri olumsuz etkilemesi halinde uzman desteği alınması gerektiğini belirtti.
Ruh sağlığını korumaya yönelik önerileri şöyle özetledi: yeterli su tüketmek, serin ortamlarda bulunmak, kaliteli uyumaya özen göstermek ve gerekirse dinlenmeye zaman ayırmak. Bu basit önlemler yaz aylarında hem fiziksel hem de psikolojik dengenin korunmasına yardımcı olabiliyor.
KLİNİK PSİKOLOG TANSEL TARA ÇAPAR
