SGK Kütahya İl Müdürü İsmail Sayar'dan kayıt dışı istihdam uyarısı
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Kütahya İl Müdürü İsmail Sayar, kayıt dışı istihdamın hem çalışanlar hem işverenler hem de ülke ekonomisi açısından ciddi sonuçlar doğurduğunu vurguladı. Sosyal Güvenlik Haftası kapsamında yaptığı açıklamada, kayıt dışı istihdamın yalnızca sigortasız işçi çalıştırmakla sınırlı kalmayıp; çalışma günleri ve ücretlerin eksik bildirilmesi şeklinde de ortaya çıktığını belirtti.
Kayıt dışı istihdamın tanımı ve kapsamı
Sayar, kayıt dışı istihdamın iki temel biçimine dikkat çekti: çalışanların SGK'ya hiç bildirilmemesi ile çalışma günleri ve ücretlerinin eksik bildirilmesi. Bu biçimlerin her ikisinin de sigortalı istihdamın sağladığı haklardan mahrumiyete yol açtığını ifade etti.
Çalışanlar için doğrudan sonuçlar
Kayıt dışı çalışanlar emeklilik hakkından mahrum kalmakta, iş göremezlik veya malullük durumunda aylık alamamakta; vefat halinde geride kalan aile bireyleri ölüm aylığı güvencesinden yararlanamamaktadır. Ayrıca sigortasız çalışanların işsizlik sigortası hakkı yoktur ve sağlık hizmetlerine erişimde sorunlar yaşanabilmektedir. Sayar, emekli, dul ve yetim aylığı alanlar ile sosyal yardım yararlanıcılarının zaman zaman kayıt dışı çalışmaya yöneldiğinin tespit edildiğini, ancak çalışanların rızası olsa bile bunun hukuken mümkün olmadığını hatırlattı.
İşveren sorumlulukları ve hukuki sonuçlar
İşverenlerin sigortasız işçi çalıştırma hakkı bulunmadığını belirten Sayar, işverenlerin bu tür taleplere mevzuattan taviz vermemesi gerektiğini söyledi. Kayıt dışı istihdam kısa vadede maliyet avantajı gibi görünse de tespit halinde yüksek idari para cezaları, prim teşviklerinin iptali ve iş kazalarında ciddi hukuki sorumluluklar gibi ağır yaptırımların söz konusu olduğunu vurguladı.
İş sağlığı, temel haklar ve sosyal koruma
Sayar, kayıt dışı istihdamın iş kazaları ve meslek hastalıklarında önemli risk yarattığını; sigortasız çalışanların kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin, hafta tatili ve analık izni gibi temel işçilik haklarından mahrum kaldıklarını ifade etti. Bu durumun çalışanların yasal koruma mekanizmalarından uzaklaşması anlamına geldiğini belirtti.
Ekonomik etkiler ve toplum için sonuçları
SGK Kütahya İl Müdürü, kayıt dışı istihdamın haksız rekabet yaratarak piyasa dengesini bozduğunu, vergi ve prim kayıplarına yol açtığını ve sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğini zedelediğini söyledi. Ayrıca gelir dağılımında adaletsizlik ve ekonomik verilerin güvenilirliğinde bozulma gibi daha geniş etkilerden söz etti.
SGK yaklaşımı ve çağrı
Sayar, SGK'nın temel yaklaşımının cezalandırma değil rehberlik olduğunu belirterek kurumun işletmelerin sürdürülebilir ve güvenli büyümesini desteklemeyi amaçladığını kaydetti. Bununla birlikte, kayıtlı istihdamın yalnızca yasal bir zorunluluk olmadığını, aynı zamanda ülkenin geleceğine yapılan önemli bir yatırım olduğunu vurgulayarak tüm tarafları ortak sorumluluk bilinciyle hareket etmeye davet etti.
İSMAİL SAYAR
