Semere yerleştirdiği biberonlarla sürü psikolojisini yöneten besici
Şanlıurfa'nın Ceylanpınar ve Viranşehir ilçeleri sınırındaki Karatepe Kırsal Mahallesi'nde besici Sedat Uçak'ın uyguladığı yöntem görenlerin dikkatini çekiyor. Uçak, kuzuların sürü bilinciyle hareket etmesini sağlamak amacıyla eşeğin sırtına biberon düzeneği kuruyor ve böylece sürünün kontrolünü kolaylaştırdığını belirtiyor.
Yöntemin uygulanışı ve etkisi
Uygulamada, biberonlar eşeğin sırtına monte ediliyor ve kuzular bu biberonlardan sütü emerek besleniyor. Sedat Uçak, yöntemi şu sözlerle anlatıyor: "Kuzuları daha ufakken annelerinden alıyoruz. Bir yıl boyunca hiçbir koyun görmeyecek şekilde eşeğe bağladığımız biberonlarla besliyoruz. Eşekle beraber yetiştiriyoruz. Bunlar büyüyünce koyunların arasına aldığımızda hiçbir yere gitmiyorlar, sadece eşeği takip ediyor."
Bu erken dönemde kurulan yakın bağ, kuzuların ileride de eşeği hem ebeveyn hem de yön gösterici olarak kabul etmesine yol açıyor. Sonuçta eşeğin peşinden giden kuzular sürünün geri kalanını da yönlendiriyor ve otlaklarda daha kontrollü hareket sağlanıyor.
Gözlemler, gerekçe ve risk
Uygulamanın çobanlık işini kolaylaştırdığını söyleyen Uçak, "Eşeği hem annesi hem de babası sanıyorlar. Koyunlar normalde durmaz ama eşeği bağladığımızda yanından ayrılmıyorlar. Başkalarının ekinlerine girmiyorlar" diyor. Aynı yöntemi Suriyelilerden öğrendiklerini belirten Şeref Uçak da, "Yaklaşık 3 yıldır böyle yapıyoruz. Koyunlar eşeği bırakmıyor. Büyüdüklerinde de böyle olacak" şeklinde konuşuyor.
Bununla birlikte uygulama her zaman risksiz değil. Araziye götürürken eşeğin aniden huysuzlaşması sonucu küçük bir çocuk düşmekten son anda kurtuldu; olay, yöntemin pratikte zaman zaman tehlike oluşturabileceğini gösteriyor. Bu tür durumlar, hayvanların davranışındaki ani değişimlere karşı tedbirli olmayı gerekli kılıyor.
Özetle, Sedat Uçak'ın eşeğe monte ettiği biberonlarla erken dönemde oluşturduğu bağ, sürü psikolojisini yönlendirerek otlaklarda kontrolü artırıyor; ancak uygulamada hayvan davranışına bağlı riskler de bulunuyor.
BOYU KISA AMA METODU ŞAŞIRTIYOR
