Selçuk Üniversitesi Orta Toroslar’da dört yeni kayagülü türü tanımladı
Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü araştırmacıları, Orta Toroslar’da yürüttükleri saha ve herbaryum çalışmalarının sonucunda dört yeni kayagülü (Aethionema) türünü bilimsel literatüre kazandırdı. Çalışma, Prof. Dr. Kuddisi Ertuğrul’un yürütücülüğündeki ekip tarafından gerçekleştirildi ve bulgular Plants dergisinde yayımlandı.
Araştırmanın kapsamı ve yöntemleri
Projede görev alan isimler arasında Prof. Dr. Kuddisi Ertuğrul, Prof. Dr. Tuna Uysal, Doç. Dr. Meryem Bozkurt, Doç. Dr. Emrah Şirin, Doç. Dr. Hakkı Demirelma ve Doç. Dr. Burcu Yılmaz Çıtak bulunuyor. Çalışma, TÜBİTAK desteğiyle yürütülen Aethionema cinsinin revizyonu projesinin bir parçası olarak planlandı.
Arazi çalışmalarında Türkiye genelinde 45 ilde örnek toplandı; saha çalışmalarıyla yaklaşık 1.500 örnek elde edildi. Ayrıca yurt içindeki 15 herbaryum ve yurt dışındaki yaklaşık 10 uluslararası herbaryum incelenerek toplamda yaklaşık 2.500 örnek üzerinde değerlendirme yapıldı. Çalışmada morfolojik, taksonomik, tohum, polen, moleküler ve kromozom analizleri birlikte değerlendirildi ve bu veriler ışığında dört türün yeni olduğuna karar verildi.
Yeni türlerin dağılımı ve ekoloji
Prof. Dr. Kuddisi Ertuğrul, yeni türlerin tamamının Toroslar’da yayıldığını belirtti. Türlerin tespit edildikleri iller şunlar: Konya, Karaman ve Antalya (Akseki). İki tür Karaman’da, biri Konya’da, biri ise Antalya’nın Akseki ilçesinde tanımlandı. Yeni adlandırılan türler Beyşehir kayagülü, Sultan kayagülü, Akseki kayagülü ve Göktepe kayagülü olarak sunuldu.
Kayagülü (Aethionema) cinsi dünya çapında yaklaşık 70 türle temsil ediliyor ve bunların 51’i Türkiye’de dağılım gösteriyor; bu 51 türün 37’si endemik. Bu veriler, Türkiye’yi kayagülü grubu açısından önemli bir merkez haline getiriyor. Yeni türlerin büyük bölümü serpantin ve kireçtaşı zeminlerde, 1.100–2.000 metre yükseltiler arasında bulundu; Beyşehir kayagülü ise daha çok bozkır alanlarda görüldü. Çalışmada elde edilen yeni türlerin halk arasında yaygın kullanımına ilişkin literatürde şu aşamada bilgiye rastlanmadı.
Yayın ve herbaryum koleksiyonu
Keşfedilen türler, Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü bünyesindeki ve yaklaşık 30.000 örnekle Türkiye’nin önemli koleksiyonları arasında yer alan KNYA Herbaryumuna eklendi. Prof. Dr. Ertuğrul, ayrıca hazırlıkları süren ve yaklaşık 70 cilt olarak planlanan "Resimli Türkiye Florası" çalışmasıyla Türkiye’nin bitki çeşitliliğinin güncel ve görsel biçimde sunulmasının hedeflendiğini aktardı.
Bu çalışma, hem taksonomik bilgi birikimine katkı sağlıyor hem de Türkiye’nin biyolojik çeşitliliğinin belgelenmesi ve korunmasına yönelik temel veri setlerini zenginleştiriyor.
Selçuk Üniversitesi akademisyenleri 4 yeni bitki türü keşfetti
